Uczestnictwo i prowadzenie sesji na międzynarodowej konferencji Computer Application in Archaeology

Posted in Konferencje, Sekcja nieinwazyjna with tags , , , on 26 kwietnia 2017 by wodolot

loga julka

Julia M. Chyla, Nazarij Buławka

    Celem projektu był udział w międzynarodowej konferencji Computer Applications in Archaeology (CAA) w Atlancie. Jest to największa na świecie konferencja poświęcona zastosowaniu technik komputerowych w archeologii. Zrzesza naukowców z całego świata, którzy dzielą się swoimi doświadczeniami i prezentują najnowsze trendy w wykorzystaniu tej technologii. Konferencja CAA odbywa się co roku w innym kraju. Uczestniczy w niej kilkuset specjalistów zajmujących się różnymi dziedzinami archeologii, których łączy wdrażanie najnowszych technik w tej dziedzinie nauki.

C64Vet1VsAAjFqQ

Zdjęcie: E. Gandolfi, źródło: Twitter

    Tegoroczna konferencja rozpoczęła się referatem dr Kenneth’a L.Kvammedotyczącym historii używania metod GISi innych metod komputerowych w archeologii od lat 70 XX w. Technologia GIS (Geographic Information Systems) umożliwia gromadzenie danych, ich filtrowanie na podstawie wybranych atrybutów i poddawanie ich analizom statystyczno-przestrzennym. W archeologii jest ona szczególnie przydatna między innymi ze względu na możliwość gromadzenia, analizy i wizualizacji zebranych danych przestrzennych pozyskiwanych bezpośrednio w terenie, tj. w czasie prowadzenia badań. W rezultacie, zaoszczędza to pracy po części terenowej projektu, a uzyskane dane można od razu przedstawić na mapach czy wykresach i zamieścić w publikacjach lub zaprezentować na konferencjach. Kolejnym rozwinięciem GIS w kierunku archeologii jest dopasowanie tego systemu do potrzeb archeologa mającego do czynienia nie tylko z danymi z badań terenowych, ale także z analiz dokumentacji archiwalnej, jak zdjęcia, dzienniki badań czy stare mapy.

    Podczas tej trzydniowej konferencji odbyły się 43 różne sesje, w każdej z nich było od 4 do 12 referatów. Trudno jest wyróżnić jedną dyscyplinę, która by dominowała podczas tegorocznej konferencji. Ważnymi tematami konferencji były m.in. fotogrametria i skanowanie laserowe, Big Data, repozytoria i bazy danych w Internecie, cyfrowa humanistyka, analizy sieciowe, modelowanie agentowe, GIS w edukacji, teledetekcja, kobiety w CAA, badania powierzchniowe i analizy osadnictwa, analizy stochastyczne i statystyka bayesowska.

   Mieliśmy okazję prowadzić dwie sesje: “Computer Applications in Archaeological Pedagogy: Best Practices for Teaching and Learning” oraz “Mobile GIS and field survey – current possibilities, future needs”. Zarówno sam udział jak i organizowanie sesji podczas tak ważnej konferencji był niezwykłym zaszczytem. W tego rocznej konferencji stanowiliśmy największy udział polskich badaczy w programie CAA. Po sukcesie obu sesji planujemy zgłosić je na przyszłej konferencji w Tübingen w 2018 roku.

Computer Applications in Archaeological Pedagogy: Best Practices for Teaching and Learning

IMG_4747

Otwarcie sesji

    W sesji “Computer Applications in Archaeological Pedagogy: Best Practices for Teaching and Learning”, prowadzonejprzez Julie M. Chylaorazdr Anna Agbe­Davies, przedstawionoreferaty:

  • Watrall, Ethan, “Building scholars and communities of practice in digital heritage and archaeology”

IMG_4751

Referat omawiał kursy przygotowane przez Uniwersytet w Michigan, wewnątrz nowo stworzonego Instytutu Cyfrowych Metod i praktyk w Archeologii, które uczą studentów cyfrowych metod i jak i stworzenie społeczności, która te metody będzie wykorzystywała w swojej pracy.

  • Bollwerk, Elizabeth, Lynsey Bates, Leslie Cooper, Jillian Galle, “Lessons learned from teaching and training with the Digital Archaeological Archive of Comparative Slavery (DAACS)”

Referat przedstawiał “Digital Archaeological Archive of ComprarativeSlavery”, czyli online inicjatywę do badania niewolnictwa na Karaibach. Celem projektu jest nauka badaczy, z innych dyscyplin niż archeologia, użycia archeologicznych danych, w badaniach i lepszym zrozumieniu społeczeństw z okresu kolonialnego.

  • Lockyear, Kris, “Flippin’ R”

Referat omawiał zajęcia odbywające się na University Collage of London, w Instytucie archeologii dotyczące statystyki oraz możliwości i sposobu użycia oprogramowania R przez wykładowcę oraz studentów.

  • Martin­Rodilla, Patricia, Cesar Gonzalez­Perez, “Educational experiences in archaeological information modelling with the mind maps and object­oriented paradigms”

Referatomawiałkurs “Archaeological Information Modelling”, który jest nauczany na Uniwersytecie Santiago de Compostela. Podczas zajęć studenci tworzą informatyczne modele przykładowych stanowisk używając dwóch paradygmatów modeli (zorientowanych obiektowo oraz mapy myśli).

  • Lambers, Karsten, FulcoScherjon, Iza Romanowska, “A small private online course on ‘modelling and simulation in archaeology’ at Leiden University”.

IMG_4758

Referat przedstawiał i omawiał nowe kursy stworzone na Uniwersytecie w Lejdzie, dotyczące modelowania cyfrowego w archeologii, stworzonych jako Small Private Online Courses (SPOC), w formie e-learningu.

  • McMichael, A.L., Jon Frey, Tommy Truong, Eric Martin, “Augmenting art history: AR in the survey classroom”

Referat przedstawiał zastosowanie rozszerzonej rzeczywistości na zajęciach  na Uniwersytecie w Michigan, jako propozycji odejścia od tradycyjnego nauczania, przy pomocy prezentacji. Referenci używają aplikacji 3D na mobilnych urządzeniach by pokazywać podczas zajęć obiekty archeologiczne oraz dane historyczne.

  • Pikov, Nikita, “Augmented Reality (AR) and Digital Photogrammetry as a way of preserving and popularization of archeological collections”

W czasie referatu przedstawiono możliwość użycia rozszerzonej rzeczywistości w celu popularyzacji i ciekawszego przedstawienia kolekcji muzealnej.

  • Freeman, Mark, Jeanne Moe, “Project archaeology: assessing paper and digital approaches to online learning”

Referat przedstawiał zajęcia online dla szkół podstawowych oraz ponad podstawowych, stworzony w 2003 r. Jego celem było przybliżenie uczniom kultur rodzimych amerykanów, a nauczycielom ułatwić proces nauczania, także poprzez przekazywanie wiedzy poprawnej archeologicznie. Referat omawiał, jak tego typu kursy, popularne na początku XX w. powinny ewaluować w formie, jednak zostawiając ich właściwą treść.

Na koniec sesji nastąpiła żywa dyskusja na temat metod nauczania studentów archeologii nowych technologii. Rozmowa skupiła się na potrzebie stworzenia właściwej metodologii nauczania, opartej na metodach związanych z pedagogiką. Władze CAA ogłosiły powstanie grupy, której celem będzie stworzenie odpowiednich norm pedagogicznych, które archeolodzy-nauczyciele powinni używać nauczając oraz wykorzystując nowe technologie w swoich zajęciach.

 

 

Mobile GIS and field survey – current possibilities, future needs

IMG_4766

     W sesji “Mobile GIS and field survey–currentpossibilities, futureneeds”, prowadzonej przez Julie M. Chyla oraz Nazarija Buławkę, na sam początek przedstawiono referat wprowadzający. Omawiał on historię badań powierzchniowych w archeologii, ich roli oraz narzędzia, jakie pomagały dotychczas archeologom podczas rekonesansu. W dalszej części referatu omówiono rozwój technologii, którą aktualnie archeolodzy zaczęli używać w czasie tego typu badań – mobilny GIS. Przedstawiono rozwój dokładności pomiarów prowadzonych w terenie oraz wskazano aktualny kierunek użycia GIS w badaniach terenowych – aplikacje na tablety oraz telefony komórkowe. Następnie rozpoczęła się właściwa sesja, gdzie przedstawiono referaty:

  • Knoop, Peter, “Best practices for mobile GIS and information technology in the field”

Referat omawiał możliwości wykorzystania mobilnych aplikacji GIS na tabletach oraz wskazał jego przydatne funkcje. Dodatkowo przedstawiono rady, o czym należy pamiętać podczas prac terenowych z tego typu sprzętem – wzmocnienie sieci komórkowej i internetowej do integracji danych w chmurze, zabezpieczenie danych, równoczesną współpracę kilku użytkowników na tej samej mapie.

Link:https://lsa.umich.edu/lsait/people/advocacy-and-research-support/knoop.html

  • Hill, Austin, Low Cost, “High accuracy drone survey methods”

Referat omawiał możliwości i dokładność modeli fotogrametrycznych stworzonych przy pomocy dronów. Omówione zostały dokładności, z jaką można stworzyć mapy oraz plany wykopalisk, czy interesujących stanowisk archeologicznych.

Link: https://www.acorjordan.org/2016/05/18/caorc-post-doc-fellow-hill-2015-16/

  • Chyla, Julia, Miłosz Giersz, Wiesław Więckowski, Patrycja Prządka­ Giersz, Roberto Pimentel ­Nita, „One step further beyond field survey”

IMG_4772

Referat omawiał najnowsze wyniki badań powierzchniowych w dolinie Huarmey, w czasie których użyto mobilnej aplikacji GIS na narzędziu GNSS. Referat skupił się jednak na pytaniach, jakie prowadzący i dokumentujący badania musi sobie zadać przed, po oraz w trakcie prac związanych z metodologią archeologii.

Link: http://news.nationalgeographic.com/news/2013/06/130627-peru-archaeology-wari-south-america-human-sacrifice-royal-ancient-world/

  • Miszk, Łukasz, Wojciech Ostrowski, Weronika Winiarska, „Urban sprawl vs. archaeologicalsite: a view from Paphos”

IMG_4776

Referat omawiał wyniki badań rozwoju urbanistyki w okolicach stanowiska Pafos na Cyprze. W tym celu wykorzystano narzędzia GIS, które pomogły wizualizować rosnące zagrożenie oraz przygotować odpowiednie podejście do Zarządzania Dziedzictwem Kulturowym w okolicach stanowiska.

Link: http://www.paphos-agora.archeo.uj.edu.pl

  • Pethen, Hannah, “accessing the inaccessible: detailed ‘off­site’ archaeological survey using satellite imagery and GIS at the Hatnub travertine quarries, Egypt”

Referat omawiał przygotowania do badań powierzchniowych w kopalniach na stanowisku Hatnub. Badania powierzchniowe poprzedzone są analizami obrazów satelitarnych – znalezieniem nowych stanowisk oraz porównaniem ich lokalizacji z wynikami badań prowadzonych w tej okolicy od połowy XX w.

Link: https://hannahpethen.com/about-hannah-pethen/

  • Buławka, Nazarij, “Ancient landscapes and present-day agriculture – on the example of Tejen River (Turkmenistan)”

Referat omawiał testowanie przydatności aplikacji mobilnych podczas prac powierzchniowych w oazie Serachs w Turkmenistanie. Skoncentrował się na metodyce badań powierzchniowych z perspektywy stanu zachowania starożytnego krajobrazu, a także możliwości mapowania zasięgu krótkookresowych stanowisk archeologicznych na Bliskim Wschodzie i Azji Środkowej.

Link: http://serakhs-oasis.uw.edu.pl/index.php/en/

Na koniec sesji nastąpiła ożywiona dyskusja dotycząca dalszego rozwoju i możliwości aplikacji mobilnych GIS, jakie funkcje i dlaczego są potrzebne archeologom. Udział w konferencji CAA pozwolił na przedstawienie stosowanych przez nas metod użycia GIS w archeologii od strony technicznej, również wśród osób stosujących GIS poza archeologią i wobec tego mających zupełnie inne podejście niż archeolodzy. Dzięki temu możliwe było poddanie dyskusji stosowanej metody w towarzystwie nie-archeologów, którzy mają zupełnie inne spojrzenie na podejmowane zagadnienia. Umożliwiło to poddanie naszych pomysłów i wyników prac stymulującej dyskusji. Liczmy, że przełoży się to potem na dalszy rozwój badań. Ponadto, konferencja ta gromadzi osoby, które współtworzą urządzenia i oprogramowanie związane z GIS, szczególnie podczas sesji poświęconej technikom mobilnych GIS. Dzięki naszym wystąpieniom możemy mieć wpływ na rozwój technologii GIS i zwrócenie uwagi twórców oprogramowania oraz urządzeń na potrzeby archeologów.

Wyjazd na konferencję został dofinansowany przez: Radę Konsultacyjną ds. Kół Naukowych UW, Fundację Uniwersytetu Warszawskiego, Fundację UniversitatisVarsoviensis.

Program konferencji oraz abstrakty wystąpień dostępne są na stronie: http://caaconference.org/wp-content/uploads/sites/18/2017/03/CAA2017_Program_Abstracts.pdf

C6_GqwtWsAM_gQZ

Zdjęcie: Kristy GD źródło: Twitter

Zdjęcia i relacje z konferencji można obejrzeć też pod #CAAAtlanta na Twitterze i FB

Badania geochemiczne tynków i zapraw z Jiyeh i Chhim

Posted in Sekcja archeometrii, Uncategorized with tags , , , , , , on 25 stycznia 2017 by wodolot

Poster prezentuje wstępne wyniki projektu Badania geochemiczne tynków i zapraw z Jiyeh i Chhim pozyskanych z badań wykopaliskowych w 2004, 2008, 2009 w Libanie, który został zaprezentowany na III Polskim Kongresie Geologicznym we Wrocławiu. Autorami badań są Michał Ruszkowski i Marcin Gostkowski.

wroclaw_plakat_tynki-jpg

Esri User Conference 2016 – podsumowanie

Posted in Uncategorized on 26 października 2016 by wodolot

Od 27 czerwca do 1 lipca w San Diego, w Kalifornii odbywała się coroczna Międzynarodowa Konferencja Użytkowników Oprogramowania Esri (Esri UC). Konferencji towarzyszyło wiele różnych wydarzeń, sesji, ekspozycji oraz prezentacji.

5a8b
Esri UC poprzedzała Konferencja Edukacyjna (Esri Education GIS Conference), która zgromadziła nauczycieli oraz osoby związane z ośrodkami akademickimi z całego świata. W czasie tej części odbyły się liczne warsztaty oraz sesje tematyczne, czy tzw. „light talks” 15-minutowe prezentacje dotyczące wykorzystania GIS-u w różnych projektach. Podczas wydarzenia odbyła się mała sesja plenarna oraz sympozjum, podczas którego można było zapoznać się ze stoiskami uniwersytetów amerykańskich oraz jednostek naukowych zajmujących się GIS-em.

2

Podczas Esri UC w ciągu trzech dni odbyło się 60 sesji. Wydarzenie tradycyjnie rozpoczęło wystąpienie Jacka Dangermonda podczas sesji plenarnej. Następnie zostały zaprezentowane nowe możliwości GIS, m.in. w teledetekcji i wykorzystaniu dronów. Oprócz tego pokazano, jak GIS wykorzystywany jest przez archeologów ze Szwecji. Sesję plenarną, wiele prezentacji oraz wywiadów ze specjalistami, które odbywały się w czasie konferencji można obejrzeć na stronie E380.

13

W czasie konferencji prezentowano najnowsze rozwiązania i narzędzia ArcGIS, takie jak: drone2maps, czasowa analiza statystyczna, Survey123. Równolegle odbywała się prezentacjaposterów, które ukazywały sposoby wykorzystania GIS-u w różnych dziedzinach – od muzeów po jednostki rządowe.

23dW czasie przerw na lunch odbywały się spotkania grupowe, zrzeszające i integrujące osoby związane z poszczególnymi dziedzinami oraz pracowników Esri, opiekujących się danymi tematami. Warto wymienić spotkania kobiet zajmujących się GIS-em, użytkowników rozwiązań mobilnych, muzealników, czy osób związanych z lotnictwem.

6

19

Konferencji towarzyszyło również EXPO, na którym swoje stoiska miały nie tylko poszczególne grupy związane z Esri, lecz także inne firmy wykorzystujące GIS, jak np. Harris, Airbus, DigitalGlobe, Trimble i inne. Całe EXPO podzielone było na strefy tematyczne np. tworzenie aplikacji GIS (z pomocą techniczną), badania terenowe (z prezentacją różnych narzędzi GNSS), tzw. „drone zone” (z klatką, gdzie znajdowały się latające drony), wydzielone były również: strefa publiczna i rządowa, czy strefa szkoleń. Esri oferowało wsparcie techniczne i merytoryczne dla każdego swojego produktu – uczestnicy mogli przyjść ze swoimi danymi i omówić konkretne problemy. Najciekawsze było stanowisko krytyków map, które oferowało pomoc estetyczną kartografów.

7a

7

Na sam koniec konferencji odbyła się impreza plenerowa w Balboa Park – miejscu, gdzie znajduję się większość muzeów San Diego. Oprócz możliwości zwiedzenia każdego muzeum, był również poczęstunek oraz liczne występy artystów, muzyków i akrobatów.

31

Wyjazd na konferencję w San Diego był możliwy dzięki wsparciu Rady Konsultacyjnej Uniwersytetu Warszawskiego, Samorządu Doktoranckiego UW  oraz Fundacji Uniwersytetu Warszawskiego

XV Dni Archeologa – relacja!

Posted in Sekcja podwodna with tags , , , , on 21 października 2015 by wodolot

W dniach 22-23.05.2015 w ramach XV Dni Archeologa członkowie SKN „Wod.o.lot” współtworzyli wraz z Kołem Naukowym Archeologii Podwodnej stoisko prezentujące zagadnienia związane przeważnie, ale nie tylko, z archeologią podwodną. Na zwiedzających czekały takie atrakcje jak możliwość zapoznania się bezpośrednio z metodami dokumentacji stosowanymi w archeologii podwodnej, prowadzona przez animatorkę gra edukacyjna poszerzająca wiedzę o różnych jednostkach pływających, wypełnione wodą zbiorniki ilustrujące różny stopień przejrzystości wody w zależności od akwenu czy plansze ze zdjęciami i plakaty prezentujące przeprowadzone badania, przekazujące wiedzę i ciekawostki.

12167990_886086808111833_961228575_n 12166359_886086801445167_327141664_n 12168129_886086798111834_1659219696_n 12166165_886086804778500_1750848134_n 12166767_886086794778501_482489544_n

Autor: Joanna Staniszewska

UNESCO UniTwin Network for Underwater Archaeology

Posted in Ciekawostki, Sekcja podwodna, Uncategorized with tags , , , , on 30 września 2015 by wodolot

12062797_10207947022097669_1851130678_o

Od Maja 2014 roku Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego jest pełnoprawnym członkiem międzynarodowej organizacji UNESCO UniTwin Network for Underwater Archaeology. Sieć zajmuje się wzmocnieniem ochrony podwodnego dziedzictwa kulturowego, prowadzeniem badań oraz zacieśnianiem współpracy między uniwersytetami i profesjonalnymi instytucjami działającymi w dziedzinie archeologii podwodnej. UniTwin Network uzupełnia pracę Sekretariatu Konwencji UNESCO z 2001 roku o ochronie podwodnego dziedzictwa kulturowego. Obecnie w Sieci jest 21 członków (Uniwersytetów i Instytucji) z całego świata.
Nowym przewodniczącym Sieci jest Flinders University w Australii. Koordynatorami są dr Wendy van Duivenvoorde i Dr Jonathan Benjamin.
Koordynatorami z ramienia Instytutu Archeologii UW są mgr Magdalena Nowakowska i mgr Karolina Trusz.

Pierwszy ośrodek Unesco UniTwin Network for Underwater Archaeology w Kemer, Turcja.

Więcej informacji o sieci i ich członkach można znaleźć na stronie
http://www.underwaterarchaeology.net/

oraz funpage’u na Facebook’u https://www.facebook.com/underwaterarch.

Niedługo ruszy tez konto na portalu Twitter.

III Konferencja Archeologii Podwodnej SKBP

Posted in Konferencje, Sekcja podwodna with tags , , on 21 Maj 2014 by wodolot

Znany już jest plan III Konferencji Archeologii Podwodnej Studenckiego Koła Badań Podwodnych 2014 „160 lat archeologii podwodnej na świecie – wczoraj, dziś, jutro”.

Jak co roku Organizatorzy zapraszają nas do Torunia, gdzie w dniach 23 – 24 maja w Instytucie Archeologii UMK będą się odbywać wystąpienia.

Plan  III Konferencji SKBP „160 lat archeologii podwodnej na Świecie – wczoraj, dziś, jutro.”

 

Piątek 23.05.2014 r.

11:00 Rozpoczęcie konferencji

 

Sesja I

11:05 – 11:30 „Wyniki prospekcji podwodnych w jeziorach dawnej Pomezanii”

Dr hab. Andrzej Pydyn Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

11:30 – 11:50 „Czy badania nad luźnymi znaleziskami bałtyckimi mają przyszłość?”

Martyna Sałek Uniwersytet Warszawski

11:50 – 12:10 „Wczesnośredniowieczna symbolika łodzi z terenu Europu Północnej na podstawie wybranych znalezisk.”

Patrycja Stempińska, Patrycja Galas Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

12:10 – 12:20 Dyskusja

12:20 – 12:40 „The workshop on Capturing and processing of 3D data in underwater archaeology.”

Sara Ćorković University of Ljubljana

12:40 – 13:00 „Przedmioty metalowe jako źródło do poznania działalności ludzkiej na Wyspie Kurhany (Łodygowo, gmina Kisielice)”

Jakub Maciejewski Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

13:00 – 13:20 „Baia – niegdyś kurort, dziś zatopione miasto.”

Wojciech Zgoła

13:20 – 13:30 Dyskusja

13:30 – 14:00 Przerwa

 

Sesja II

14:00 – 14:20 „Symbolika wody u ludów germańskich.”

Tatiana Adamowska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

14:20 – 14:40 „Discovering the biography of medieval ships.”

Jakub Stępnik Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu

14:40 – 15:00 „Wczoraj – czyli parę słów o początkach.”

Dr Krzysztof Radka Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

15:00 – 15:20 Dyskusja

 

16:00 Obiad w bistro Tartuffo na Starówce w Toruniu

 

 

Sobota 24.05.2014 r.

 

Sesja III

11:00 – 11:20 „Shipwrecks from Gdańsk Orunia: a contemporary view.”

Paweł Litwinienko Uniwersytet Gdański

11:20 – 11:40 „Transport wodny społeczności mezolitycznych na Południowym Bałtyku.”

Wiktor Trojanowski Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

11:40 – 12:00 „Wstyd przed Ortegą y Gassetem. Popularyzacja czy popkulturyzacja?”

mgr Małgorzata Mileszczyk Uniwersytet Warszawski

12:00 – 12:20 „Wraki, bomby i archeologia podwodna”

mgr Mateusz Popek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

12:20 – 12:30 Dyskusja

12:30– 13:00 Przerwa

 

Sesja IV

13:00 – 13:20 „Wstępna analiza podwodnych znalezisk z Risan, Czarnogóra.”

mgr Marta Bajtler Uniwersytet Warszawski

13:20 – 13:40 „Stan i perspektywy archeologicznych badań podwodnych w Małopolsce”

Szymon Walkowski Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

13:40 – 14:00 „O instrumentach nawigacyjnych na podstawie wybranych eksponatów z Działu Morskiego Muzeum Narodowego w Szczecinie.”

Patrycja Karczewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

14:00 – 14:10 Dyskusja

 

15:00 Obiad w bistro Tartuffo na Starówce w Toruniu

 

W imieniu Organizatorów serdecznie zapraszamy!

 

10001524_224308107765290_558477509_n

Nas tam też nie zabraknie!

(MB.)

– 160 lat archeologii podwodnej na Świecie – wczoraj, dziś, jutro. – 160 lat archeologii podwodnej na Świecie – wczoraj, dziś, jutro.

Badania ceramologiczne w Wodolocie

Posted in Aktualizacje, Sekcja archeometrii with tags , , , , on 17 marca 2014 by wodolot

Studenckie Koło Naukowe Nowoczesnych Metod Prospekcji i Dokumentacji Archeologicznej „Wod.o.lot” od wielu lat zajmuje się innowacyjnymi metodami badawczymi. W trakcie ostatniego roku akademickiego pojawiły się nowe pomysły na prowadzenie badań nieinwazyjnych, być może nie tak spektakularnych jak poszukiwanie „zatopionych skarbów” ale jednakowo ważnych dla nauki.

cerama 12_13

Badania ceramologiczne, bo o nich mowa, biorą sobie za cel tysiące fragmentów odkrywanych przez nas w trakcie wykopalisk. Zwyczajowo można je podzielić na inwazyjne i nieinwazyjne. Do metod nieinwazyjnych należy analiza makro- i mikroskopowa, a do inwazyjnych analizy chemiczne i mineralogiczne.

Pierwszym, najważniejszym etapem badań ceramologicznych jest właśnie analiza makroskopowa. Zazwyczaj polega ona po prostu na bardzo dokładnej obserwacji fragmentu oraz całych zbiorów fragmentów, bądź pełnych form naczyń lub innych wytworów ceramicznych takich jak rury, dachówki etc. W trakcie tego procesu określana jest morfologia ogólna każdego artefaktu: dokładne pomiary, opis wyglądu oraz stanu zachowania. Określamy też cechy widoczne gołym okiem jak kolor, domieszka, porowatość czy wygląd powierzchni i przełamu.

Na tak wczesnym etapie analizy, jeżeli jest wystarczająco dokładna, można już wypracować wstępną typologię fragmentów uwzględniającą różnice w substancji masy ceramicznej. Bardzo często ten generalny podział służy za podstawę do dokładniejszej analizy chemicznej czy mineralogicznej.

W roku akademickim 2012/2013 Wodolot zrealizował dwa tego typu projekty: analiza ceramologiczna korków do amfor ze stanowiska Risan w Czarnogórze (materiał udostępniony przez Prof. Piotra Dyczka) oraz analiza ceramiki ze stanowiska Jiyeh-Porphyreon w Libanie (materiał z sezonu wykopaliskowego 2010, udostępniony przez Misję Archeologiczną Jiyeh).

Obydwa projekty, mimo że realizowane na materiałach z różnych stanowisk i różnych okresów (Risan – okres hellenistyczny, wczesnorzymski, Liban – okres późnorzymski, bizantyjski) stosowały podobne metody badań. Badane obiekty były dokładnie mierzone, opisywane (wedle schematu opisanego wcześniej), rysowane i fotografowane.

Obydwa projekty zostały dofinansowane przez Radę Konsultacyjną ds. Studenckiego Ruchu Naukowego na Uniwersytecie Warszawskim

cerama 12_13_'

W obecnym roku akademickim realizowany jest kolejny projekt naukowy zajmujący się innowacyjnymi analizami materiału ceramicznego, pt. „Zastosowanie badań  geoarcheologicznych do analizy średniowiecznego materiału ceramicznego z wybranych stanowisk archeologicznych na terenie Pomorza” – projekt jest także dofinansowany przez Radę Konsultacyjną ds. Studenckiego Ruchu Naukowego na Uniwersytecie Warszawskim (więcej na temat projektu wkrótce na blogu).

W związku z tak dużym zainteresowaniem wśród członków Wodolotu różnymi badaniami archeometrycznymi została powołana do życia nowa sekcja naukowa – Sekcja Archeometrii.

(Marta Bajtler, Izabela Sztuka)

%d blogerów lubi to: