Prospekcja geologiczna okolic stanowisk Jiyeh i Chhim wrzesień 2016

Posted in Sekcja archeometrii with tags , , , , , , on 11 września 2017 by wodolot

Sprawozdanie z projektu naukowego 6 /III/2016 

 

Wstęp

Badania instrumentalne przeprowadzone na mozaikach, tynkach, zaprawach i wyrobach ceramicznych pochodzących ze stanowisk w Libanie są przykładem interdyscyplinarnego projektu łączącego metodykę prac konserwatorskich i badań archeologicznych z analizami surowców, wykonywanymi dotychczas głównie dla potrzeb geologii. Ich efekty mogą być pomocne nie tylko dla względnego datowania odsłanianych pozostałości, ale także dla ustalenia miejsca pochodzenia surowców skalnych.

 

 

Niniejszy krótki tekst stanowi prezentację wyników kolejnej części programu badań, mających na celu stworzenie charakterystyki surowców naturalnych, służących do produkcji tesser oraz wybranych innych grup zabytków, która następnie ma ułatwić zrozumienie i opisanie technik stosownych przy ich wytwarzaniu. Głównym z celów tego etapu projektu było skonfrontowanie wyników obserwacji terenowych z wynikami analiz laboratoryjnych. Do zrealizowania założeń niezbędne było przeprowadzenie prospekcji geologicznej okolic Chhim i Jiyeh w celu rozpoznania ich budowy geologicznej i sekwencji sedymentacyjnej. Dzięki badaniom możemy odpowiedzieć na szereg pytań mających znaczenie nie tylko dla prac na stanowiskach w Chhim i Jiyeh ale również dla szerszych studiów nad problematyką historii architektury i życia codziennego Fenicji.

 

 Cele

Pierwszym z celów tego etapu projektu jest skonfrontowanie wyników obserwacji terenowych z wynikami analiz dwóch poprzednich projektów współfinansowanych przez Radę Konsultacyjną, o sygnaturach 8/ III/ 2015 „Badania geochemiczne tynków i zapraw z Jiyeh i Chhim pozyskanych z badań wykopaliskowych w 2004, 2008, 2009 w Libanie” i 13/II/ 2016 „Lokalna tradycja produkcji wyrobów ceramicznych w świetle badań geochemicznych na podstawie wybranych grup zabytków z Chhim”. Aby zrealizować to założenie niezbędne było przeprowadzenie badań terenowych okolic Chhim i Jiyeh w celu  rozpoznania ich budowy geologicznej i sekwencji sedymentacyjnej, trwających od 18 do 25 września 2016 roku.

Zaprezentowane przez nas na wielu konferencjach i opublikowane w czasopismach naukowych wyniki analiz petrograficznych i chemicznych zapraw, występujących w sektorach mieszkalnych na stanowiskach archeologicznych w Jiyeh (dat. VII w. p. n. e -VI n. e) i Chhim (dat. I-VII w.) położonych w południowym Libanie, okazały się pomocne przy określeniu wzajemnych relacji nawarstwień stratygraficznych rejestrowanych w pozostałościach założeń architektonicznych i instalacji gospodarczych. Ponadto badania te posłużyły również do weryfikacji hipotez na temat współwystępowania niektórych obiektów i określenia ich chronologii na stanowisku. Uzyskane wyniki stały się bazą do określenia proweniencji substratów oraz rozpoznania źródła surowców do produkcji zapraw i tynków.

 

Zastosowana metoda badawcza

W terenie zastosowana została metoda kartowania geologicznego oparta o stratygraficzną geodetekcję warstw budujących zbocza. Analizowane wychodnie skał zostały sparametryzowane przy pomocy GPS oraz oprogramowania geologicznego Globalmaper. Zadokumentowano wszystkie miejsca poboru próbek.

 

Wyniki

Obszar badań zlokalizowany był w obrębie południowo-zachodniej części gór Liban. W najbliższym ich otoczeniu dominują osady wieku kredowego oraz trzeciorzędowe przykryte pokrywami zwietrzelinowymi wieku czwartorzędowego.

 

Nadmorska miejscowość Jiyeh znajduje się na kontakcie osadów kredowych i osadów młodszych. W obszarze tym znajdują się głównie zlepieńce i martwice wapienne. Zawierają one w większości fragmenty muszli małży i koralowców. Dominującymi ziarnami detrytycznymi są piaski kwarcowe charakterystyczne dla współczesnej sedymentacji morskiej. Dzięki zaawansowanym metodom optycznym można wstępnie stwierdzić, że ziarna ,,piasku” są dobrze obtoczone, o wielkościach od 0,1 mm do nawet 1 cm. Prócz ”piasku” w odsłonięciach stwierdzono fragmenty skamieniałości w tym głównie koralowce, fragmenty skorup małży i pokruszone fragmenty skorupek ślimaków. Zaobserwowane skamieniałości są silnie zdeteriorowane na drodze mechanicznej. Krawędzie spękań są zaokrąglone i stępione. Świadczy to o długim transporcie pokruszonych elementów. Analizując formy wygięcia muszli ślimaków można z całą pewnością zaklasyfikować je do ślimaków morskich. Zaobserwowane fragmenty koralowców są zbyt małe, aby określić ich przynależność rodzinną, a tym bardziej gatunkową.

Górska miejscowość Chhim znajduje się na wysokości około 460 n.p.m. Zbocze zbudowane jest z silnie zaangażowanych tektonicznie osadów kredowych. Dominują tu jasne wapienie margliste i wapienie warglisto-ilaste. 

Badania terenowe w miejscowości Chhim trwały 4 dni. Łączna długość marszrut wyniosła 12 km, a powierzchnia rozpoznanego terenu to ponad 4 km2. Zbocze, na którym znajduje się teren wykopalisk zostało rozpoznane na długości 145 m. W okresie tym zaobserwowano: Wielopoziomowy profil składający się z wielu oddzielonych od siebie odsłonięć. Skały w odsłonięciach posiadały jednak wyraźne cechy pozwalające na ich korelacje oraz na wykonanie szkicu tektonicznego obszaru.

W ramach prac terenowych obszar badań podzielono na trzy strefy:

 

Strefa północna

Strefa północna charakteryzowała się wielkoskalowymi odsłonięciami drogowymi oraz rzadką roślinnością. Duża ilość odsłonięć skał to przekopy drogowe oraz naturalnie odsłaniające się skały na wywierzyskach okalających zbocza. Dzięki bardzo silnie rozwiniętej urbanizacji obszaru liczne odsłonięcia zostały sztucznie pogłębione. Powyższa sytuacja umożliwiła zaobserwowanie kilku strefowych fragmentów profilu całego obszaru. Strefa północna zawiera górny fragment profilu. Profil rozpoczyna się powierzchniami glebowymi podścielonymi zmienną strefą laterytową. Gleby to głównie brunatnoziemy przemieszane z bielicami. Zmienność gleb związana jest z bardzo chaotyczną gospodarką leśno-rolniczą podyktowaną szybkim tempem zmian urbanistycznych.

 Poniżej gleb i sypkich laterytów znajduje się warstwa zwięzłych laterytów o miąższości od 0,5 do 1m. Lateryty te przybierają kolor jasnoczerwony lub jasno czerwonobrązowy. Ich barwa pochodzi do związków żelaza. W obrębie laterytów widoczne są fragmenty osypiskowe wapieni. Średnia wielkość fragmentów skał wacha się od 4 cm do 15 cm. Fragmenty wapieni charakteryzują się ostrymi krawędziami co wskazuje na ich krótki transport. Lateryty te leżą pod pokrywami wietrzeniowymi barwy szarej.

Pierwszymi skałami w profilu są silnie sfałdowane margliste wapienie laminowane. Laminy oddzielone są strefami zapiaszczonymi, w których dominują ziarna kwarcu o wymiarach około 2 mm. Wapienie te wykazują lekką teksturę kierunkową. Są one silnie zaangażowane tektonicznie. Dominują w nich struktury fałdowe oraz w niektórych odsłonięciach struktury nasunięciowe. W skałach tych widoczne są skamieniałości małży i koralowców dendroidalnych.

 Poniżej znajdują się bardzo silnie sfałdowane wapienie marglisto-ilaste. Na granicach warstw widoczne są spękania wypełnione wtórną mineralizacją hydrotermalną lub silnie zmienioną krzemionką pełniącą rolę pasty tektonicznej zmniejszającej siły podczas formowania fałdów.

 

Strefa południowo-zachodnia

Strefa ta obejmowała środkową część profilu. Badania na tym terenie rozpoczęto od badania stanowiska archeologicznego. Na stanowisku, na wysokości drogi rozpoznano występowanie białych wapieni marglistych. Skały te są dobrze odsłonięte. Pokryte są jednak warstwą zwietrzeliny. Zwietrzelina ta nadaje skałom ciemno szary kolor. Są one również silnie spękane. Nie mogły one stanowić materiału budowlanego dla dużych struktur budowlanych. Znaleziono jednak fragmenty tych skał w fundamentach budynków oraz jako zasyp podposadzkowy. Zasypy powstawały najprawdopodobniej jako efekt prac nad wyrównaniem terenu. Przeprowadzone zostały intensywne prace nad rozpoznaniem dużego odsłonięcia zaobserwowanych skał. Skały te zostały zaobserwowane przy drodze głównej, jednak nie była możliwa ich identyfikacja z powodu braku zgody właściciela obiektu, znajdującego się obok. W tej sytuacji rozpoczęto bania podstawy wzniesienia.

Kierując się w dół zbocza stwierdzono występowanie szeroko warstwowanego wapienia marglistego. Wapienie te posiadają oddzielność blokową. Porównując ich cechy oraz skład chemiczny, potwierdzono ich wykorzystanie jako materiału budowlanego na terenie starożytnego miasta Chhim. Maksymalne wymiary bloków odpowiadają dzielności bocznej skał. Skały te nie pokrywają się grubą warstwą patyny jak skały z górnej części profilu. Ich powierzchnia wietrzeje krucho poprzez łuszczenie i lekkie odłamywanie. Skały te nie noszą śladów zaangażowania tektonicznego. Ich bloczność spowodowana jest propagacją spękań spowodowanych naprężeniami związanymi z siłami wypiętrzającymi góry. Nie zaobserwowanego wyraźnej granicy pomiędzy tymi skałami a znajdującymi się wyżej wapieniami ilastymi.

Istotnym ograniczeniami w projekcie był krótki czas jego trwania oraz trudności w dostępie do odsłonięć znających się na terenie prywatnych własności. Dlatego skoncentrowano się głównie na odsłonięciach dostępnych w przekrojach drogowych i na polach uprawnych. U podstawy wzgórza opisano masywne wapienie zasilone. Wapienie te posiadają wyraźną oddzielność blokową. W blokach widoczne są struktury hydrotermalne oraz formy krasowe. Obecne są również cienkie czerwone żyłki wypełnione głównie tlenkami tytanu i żelaza.

 

Strefa południowo-wschodnia

Stefa ta została ograniczona do badań tarasów kanionu, które znajdują się na południe od  Chhim. Kanion ten rozciąga się na odległość 280 m długości i ponad 80 m głębokości. Jego strome ściany zostały przekształcone przez mieszkańców w tarasy uprawne głównie pod gaje oliwne. W ścianach stwierdzono masywne ławice wapieni zailonych z konkrecjami krzemionkowymi. Skały te posiadają oddzielność blokową. W kilku odseparowanych blokach oraz w odsłoniętych ławicach stwierdzono obecność konkrecji kwarcowych. Tego typu znaleziska zostały pozyskane podczas prac wykopaliskowych na stanowisku archeologicznym w Chhim w postaci depozytu w jednym z pomieszczeń w sektorze E. Sfery te osiągają rozmiary około 15 cm średnicy. Zbudowane są z bezpostaciowej krzemionki w centrum i kryształów kwarcu promienistego rozchodzących się od jądra sfery. Tego typu obiekty mogły być wykorzystywane do produkcji zapraw i tynków, w których stwierdzano wysoką zawartość kwarcu, z uwagi na wpływ tego minerału na właściwości użytkowe zapraw.

W ścianach kanionu rozpoznano miejsca wydobycia bloków konstrukcyjnych. Wymiar odspojeń to 50x50x40 cm. Pokryte są one grubą warstwą patyny. W ścianach tarasów widoczne są szczeliny krasowe. Szczeliny te są wypełnione materiałem ilastym oraz fragmentami muszli ślimaków i małży. Niestety odnalezione fragmenty były silnie zwietrzałe co uniemożliwiało ich opis gatunkowy. W przeciwieństwie do skał z Jiyeh skały w Chhim są wapieniami z niewielką ilością domieszek.

 

Powyższe badania nie tylko pomogły zlokalizować wychodnie skał używanych do wznoszenia różnego rodzaju budynków użytkowanych przez starożytnych mieszkańców Jiyeh i Chhim, ale również wskazały miejsca pozyskiwania substratów do produkcji tynków i zapraw. W ten sposób została potwierdzona hipoteza o użytkowaniu lokalnych surowców jako materiału budowlanego. 

 

Marcin Gostkowski, Michał Ruszkowski

Uczestnictwo i prowadzenie sesji na międzynarodowej konferencji Computer Application in Archaeology

Posted in Konferencje, Sekcja nieinwazyjna with tags , , , on 26 kwietnia 2017 by wodolot

loga julka

Julia M. Chyla, Nazarij Buławka

    Celem projektu był udział w międzynarodowej konferencji Computer Applications in Archaeology (CAA) w Atlancie. Jest to największa na świecie konferencja poświęcona zastosowaniu technik komputerowych w archeologii. Zrzesza naukowców z całego świata, którzy dzielą się swoimi doświadczeniami i prezentują najnowsze trendy w wykorzystaniu tej technologii. Konferencja CAA odbywa się co roku w innym kraju. Uczestniczy w niej kilkuset specjalistów zajmujących się różnymi dziedzinami archeologii, których łączy wdrażanie najnowszych technik w tej dziedzinie nauki.

C64Vet1VsAAjFqQ

Zdjęcie: E. Gandolfi, źródło: Twitter

    Tegoroczna konferencja rozpoczęła się referatem dr Kenneth’a L.Kvammedotyczącym historii używania metod GISi innych metod komputerowych w archeologii od lat 70 XX w. Technologia GIS (Geographic Information Systems) umożliwia gromadzenie danych, ich filtrowanie na podstawie wybranych atrybutów i poddawanie ich analizom statystyczno-przestrzennym. W archeologii jest ona szczególnie przydatna między innymi ze względu na możliwość gromadzenia, analizy i wizualizacji zebranych danych przestrzennych pozyskiwanych bezpośrednio w terenie, tj. w czasie prowadzenia badań. W rezultacie, zaoszczędza to pracy po części terenowej projektu, a uzyskane dane można od razu przedstawić na mapach czy wykresach i zamieścić w publikacjach lub zaprezentować na konferencjach. Kolejnym rozwinięciem GIS w kierunku archeologii jest dopasowanie tego systemu do potrzeb archeologa mającego do czynienia nie tylko z danymi z badań terenowych, ale także z analiz dokumentacji archiwalnej, jak zdjęcia, dzienniki badań czy stare mapy.

    Podczas tej trzydniowej konferencji odbyły się 43 różne sesje, w każdej z nich było od 4 do 12 referatów. Trudno jest wyróżnić jedną dyscyplinę, która by dominowała podczas tegorocznej konferencji. Ważnymi tematami konferencji były m.in. fotogrametria i skanowanie laserowe, Big Data, repozytoria i bazy danych w Internecie, cyfrowa humanistyka, analizy sieciowe, modelowanie agentowe, GIS w edukacji, teledetekcja, kobiety w CAA, badania powierzchniowe i analizy osadnictwa, analizy stochastyczne i statystyka bayesowska.

   Mieliśmy okazję prowadzić dwie sesje: “Computer Applications in Archaeological Pedagogy: Best Practices for Teaching and Learning” oraz “Mobile GIS and field survey – current possibilities, future needs”. Zarówno sam udział jak i organizowanie sesji podczas tak ważnej konferencji był niezwykłym zaszczytem. W tego rocznej konferencji stanowiliśmy największy udział polskich badaczy w programie CAA. Po sukcesie obu sesji planujemy zgłosić je na przyszłej konferencji w Tübingen w 2018 roku.

Computer Applications in Archaeological Pedagogy: Best Practices for Teaching and Learning

IMG_4747

Otwarcie sesji

    W sesji “Computer Applications in Archaeological Pedagogy: Best Practices for Teaching and Learning”, prowadzonejprzez Julie M. Chylaorazdr Anna Agbe­Davies, przedstawionoreferaty:

  • Watrall, Ethan, “Building scholars and communities of practice in digital heritage and archaeology”

IMG_4751

Referat omawiał kursy przygotowane przez Uniwersytet w Michigan, wewnątrz nowo stworzonego Instytutu Cyfrowych Metod i praktyk w Archeologii, które uczą studentów cyfrowych metod i jak i stworzenie społeczności, która te metody będzie wykorzystywała w swojej pracy.

  • Bollwerk, Elizabeth, Lynsey Bates, Leslie Cooper, Jillian Galle, “Lessons learned from teaching and training with the Digital Archaeological Archive of Comparative Slavery (DAACS)”

Referat przedstawiał “Digital Archaeological Archive of ComprarativeSlavery”, czyli online inicjatywę do badania niewolnictwa na Karaibach. Celem projektu jest nauka badaczy, z innych dyscyplin niż archeologia, użycia archeologicznych danych, w badaniach i lepszym zrozumieniu społeczeństw z okresu kolonialnego.

  • Lockyear, Kris, “Flippin’ R”

Referat omawiał zajęcia odbywające się na University Collage of London, w Instytucie archeologii dotyczące statystyki oraz możliwości i sposobu użycia oprogramowania R przez wykładowcę oraz studentów.

  • Martin­Rodilla, Patricia, Cesar Gonzalez­Perez, “Educational experiences in archaeological information modelling with the mind maps and object­oriented paradigms”

Referatomawiałkurs “Archaeological Information Modelling”, który jest nauczany na Uniwersytecie Santiago de Compostela. Podczas zajęć studenci tworzą informatyczne modele przykładowych stanowisk używając dwóch paradygmatów modeli (zorientowanych obiektowo oraz mapy myśli).

  • Lambers, Karsten, FulcoScherjon, Iza Romanowska, “A small private online course on ‘modelling and simulation in archaeology’ at Leiden University”.

IMG_4758

Referat przedstawiał i omawiał nowe kursy stworzone na Uniwersytecie w Lejdzie, dotyczące modelowania cyfrowego w archeologii, stworzonych jako Small Private Online Courses (SPOC), w formie e-learningu.

  • McMichael, A.L., Jon Frey, Tommy Truong, Eric Martin, “Augmenting art history: AR in the survey classroom”

Referat przedstawiał zastosowanie rozszerzonej rzeczywistości na zajęciach  na Uniwersytecie w Michigan, jako propozycji odejścia od tradycyjnego nauczania, przy pomocy prezentacji. Referenci używają aplikacji 3D na mobilnych urządzeniach by pokazywać podczas zajęć obiekty archeologiczne oraz dane historyczne.

  • Pikov, Nikita, “Augmented Reality (AR) and Digital Photogrammetry as a way of preserving and popularization of archeological collections”

W czasie referatu przedstawiono możliwość użycia rozszerzonej rzeczywistości w celu popularyzacji i ciekawszego przedstawienia kolekcji muzealnej.

  • Freeman, Mark, Jeanne Moe, “Project archaeology: assessing paper and digital approaches to online learning”

Referat przedstawiał zajęcia online dla szkół podstawowych oraz ponad podstawowych, stworzony w 2003 r. Jego celem było przybliżenie uczniom kultur rodzimych amerykanów, a nauczycielom ułatwić proces nauczania, także poprzez przekazywanie wiedzy poprawnej archeologicznie. Referat omawiał, jak tego typu kursy, popularne na początku XX w. powinny ewaluować w formie, jednak zostawiając ich właściwą treść.

Na koniec sesji nastąpiła żywa dyskusja na temat metod nauczania studentów archeologii nowych technologii. Rozmowa skupiła się na potrzebie stworzenia właściwej metodologii nauczania, opartej na metodach związanych z pedagogiką. Władze CAA ogłosiły powstanie grupy, której celem będzie stworzenie odpowiednich norm pedagogicznych, które archeolodzy-nauczyciele powinni używać nauczając oraz wykorzystując nowe technologie w swoich zajęciach.

 

 

Mobile GIS and field survey – current possibilities, future needs

IMG_4766

     W sesji “Mobile GIS and field survey–currentpossibilities, futureneeds”, prowadzonej przez Julie M. Chyla oraz Nazarija Buławkę, na sam początek przedstawiono referat wprowadzający. Omawiał on historię badań powierzchniowych w archeologii, ich roli oraz narzędzia, jakie pomagały dotychczas archeologom podczas rekonesansu. W dalszej części referatu omówiono rozwój technologii, którą aktualnie archeolodzy zaczęli używać w czasie tego typu badań – mobilny GIS. Przedstawiono rozwój dokładności pomiarów prowadzonych w terenie oraz wskazano aktualny kierunek użycia GIS w badaniach terenowych – aplikacje na tablety oraz telefony komórkowe. Następnie rozpoczęła się właściwa sesja, gdzie przedstawiono referaty:

  • Knoop, Peter, “Best practices for mobile GIS and information technology in the field”

Referat omawiał możliwości wykorzystania mobilnych aplikacji GIS na tabletach oraz wskazał jego przydatne funkcje. Dodatkowo przedstawiono rady, o czym należy pamiętać podczas prac terenowych z tego typu sprzętem – wzmocnienie sieci komórkowej i internetowej do integracji danych w chmurze, zabezpieczenie danych, równoczesną współpracę kilku użytkowników na tej samej mapie.

Link:https://lsa.umich.edu/lsait/people/advocacy-and-research-support/knoop.html

  • Hill, Austin, Low Cost, “High accuracy drone survey methods”

Referat omawiał możliwości i dokładność modeli fotogrametrycznych stworzonych przy pomocy dronów. Omówione zostały dokładności, z jaką można stworzyć mapy oraz plany wykopalisk, czy interesujących stanowisk archeologicznych.

Link: https://www.acorjordan.org/2016/05/18/caorc-post-doc-fellow-hill-2015-16/

  • Chyla, Julia, Miłosz Giersz, Wiesław Więckowski, Patrycja Prządka­ Giersz, Roberto Pimentel ­Nita, „One step further beyond field survey”

IMG_4772

Referat omawiał najnowsze wyniki badań powierzchniowych w dolinie Huarmey, w czasie których użyto mobilnej aplikacji GIS na narzędziu GNSS. Referat skupił się jednak na pytaniach, jakie prowadzący i dokumentujący badania musi sobie zadać przed, po oraz w trakcie prac związanych z metodologią archeologii.

Link: http://news.nationalgeographic.com/news/2013/06/130627-peru-archaeology-wari-south-america-human-sacrifice-royal-ancient-world/

  • Miszk, Łukasz, Wojciech Ostrowski, Weronika Winiarska, „Urban sprawl vs. archaeologicalsite: a view from Paphos”

IMG_4776

Referat omawiał wyniki badań rozwoju urbanistyki w okolicach stanowiska Pafos na Cyprze. W tym celu wykorzystano narzędzia GIS, które pomogły wizualizować rosnące zagrożenie oraz przygotować odpowiednie podejście do Zarządzania Dziedzictwem Kulturowym w okolicach stanowiska.

Link: http://www.paphos-agora.archeo.uj.edu.pl

  • Pethen, Hannah, “accessing the inaccessible: detailed ‘off­site’ archaeological survey using satellite imagery and GIS at the Hatnub travertine quarries, Egypt”

Referat omawiał przygotowania do badań powierzchniowych w kopalniach na stanowisku Hatnub. Badania powierzchniowe poprzedzone są analizami obrazów satelitarnych – znalezieniem nowych stanowisk oraz porównaniem ich lokalizacji z wynikami badań prowadzonych w tej okolicy od połowy XX w.

Link: https://hannahpethen.com/about-hannah-pethen/

  • Buławka, Nazarij, “Ancient landscapes and present-day agriculture – on the example of Tejen River (Turkmenistan)”

Referat omawiał testowanie przydatności aplikacji mobilnych podczas prac powierzchniowych w oazie Serachs w Turkmenistanie. Skoncentrował się na metodyce badań powierzchniowych z perspektywy stanu zachowania starożytnego krajobrazu, a także możliwości mapowania zasięgu krótkookresowych stanowisk archeologicznych na Bliskim Wschodzie i Azji Środkowej.

Link: http://serakhs-oasis.uw.edu.pl/index.php/en/

Na koniec sesji nastąpiła ożywiona dyskusja dotycząca dalszego rozwoju i możliwości aplikacji mobilnych GIS, jakie funkcje i dlaczego są potrzebne archeologom. Udział w konferencji CAA pozwolił na przedstawienie stosowanych przez nas metod użycia GIS w archeologii od strony technicznej, również wśród osób stosujących GIS poza archeologią i wobec tego mających zupełnie inne podejście niż archeolodzy. Dzięki temu możliwe było poddanie dyskusji stosowanej metody w towarzystwie nie-archeologów, którzy mają zupełnie inne spojrzenie na podejmowane zagadnienia. Umożliwiło to poddanie naszych pomysłów i wyników prac stymulującej dyskusji. Liczmy, że przełoży się to potem na dalszy rozwój badań. Ponadto, konferencja ta gromadzi osoby, które współtworzą urządzenia i oprogramowanie związane z GIS, szczególnie podczas sesji poświęconej technikom mobilnych GIS. Dzięki naszym wystąpieniom możemy mieć wpływ na rozwój technologii GIS i zwrócenie uwagi twórców oprogramowania oraz urządzeń na potrzeby archeologów.

Wyjazd na konferencję został dofinansowany przez: Radę Konsultacyjną ds. Kół Naukowych UW, Fundację Uniwersytetu Warszawskiego, Fundację UniversitatisVarsoviensis.

Program konferencji oraz abstrakty wystąpień dostępne są na stronie: http://caaconference.org/wp-content/uploads/sites/18/2017/03/CAA2017_Program_Abstracts.pdf

C6_GqwtWsAM_gQZ

Zdjęcie: Kristy GD źródło: Twitter

Zdjęcia i relacje z konferencji można obejrzeć też pod #CAAAtlanta na Twitterze i FB

Badania geochemiczne tynków i zapraw z Jiyeh i Chhim

Posted in Sekcja archeometrii, Uncategorized with tags , , , , , , on 25 stycznia 2017 by wodolot

Poster prezentuje wstępne wyniki projektu Badania geochemiczne tynków i zapraw z Jiyeh i Chhim pozyskanych z badań wykopaliskowych w 2004, 2008, 2009 w Libanie, który został zaprezentowany na III Polskim Kongresie Geologicznym we Wrocławiu. Autorami badań są Michał Ruszkowski i Marcin Gostkowski.

wroclaw_plakat_tynki-jpg

Esri User Conference 2016 – podsumowanie

Posted in Uncategorized on 26 października 2016 by wodolot

Od 27 czerwca do 1 lipca w San Diego, w Kalifornii odbywała się coroczna Międzynarodowa Konferencja Użytkowników Oprogramowania Esri (Esri UC). Konferencji towarzyszyło wiele różnych wydarzeń, sesji, ekspozycji oraz prezentacji.

5a8b
Esri UC poprzedzała Konferencja Edukacyjna (Esri Education GIS Conference), która zgromadziła nauczycieli oraz osoby związane z ośrodkami akademickimi z całego świata. W czasie tej części odbyły się liczne warsztaty oraz sesje tematyczne, czy tzw. „light talks” 15-minutowe prezentacje dotyczące wykorzystania GIS-u w różnych projektach. Podczas wydarzenia odbyła się mała sesja plenarna oraz sympozjum, podczas którego można było zapoznać się ze stoiskami uniwersytetów amerykańskich oraz jednostek naukowych zajmujących się GIS-em.

2

Podczas Esri UC w ciągu trzech dni odbyło się 60 sesji. Wydarzenie tradycyjnie rozpoczęło wystąpienie Jacka Dangermonda podczas sesji plenarnej. Następnie zostały zaprezentowane nowe możliwości GIS, m.in. w teledetekcji i wykorzystaniu dronów. Oprócz tego pokazano, jak GIS wykorzystywany jest przez archeologów ze Szwecji. Sesję plenarną, wiele prezentacji oraz wywiadów ze specjalistami, które odbywały się w czasie konferencji można obejrzeć na stronie E380.

13

W czasie konferencji prezentowano najnowsze rozwiązania i narzędzia ArcGIS, takie jak: drone2maps, czasowa analiza statystyczna, Survey123. Równolegle odbywała się prezentacjaposterów, które ukazywały sposoby wykorzystania GIS-u w różnych dziedzinach – od muzeów po jednostki rządowe.

23dW czasie przerw na lunch odbywały się spotkania grupowe, zrzeszające i integrujące osoby związane z poszczególnymi dziedzinami oraz pracowników Esri, opiekujących się danymi tematami. Warto wymienić spotkania kobiet zajmujących się GIS-em, użytkowników rozwiązań mobilnych, muzealników, czy osób związanych z lotnictwem.

6

19

Konferencji towarzyszyło również EXPO, na którym swoje stoiska miały nie tylko poszczególne grupy związane z Esri, lecz także inne firmy wykorzystujące GIS, jak np. Harris, Airbus, DigitalGlobe, Trimble i inne. Całe EXPO podzielone było na strefy tematyczne np. tworzenie aplikacji GIS (z pomocą techniczną), badania terenowe (z prezentacją różnych narzędzi GNSS), tzw. „drone zone” (z klatką, gdzie znajdowały się latające drony), wydzielone były również: strefa publiczna i rządowa, czy strefa szkoleń. Esri oferowało wsparcie techniczne i merytoryczne dla każdego swojego produktu – uczestnicy mogli przyjść ze swoimi danymi i omówić konkretne problemy. Najciekawsze było stanowisko krytyków map, które oferowało pomoc estetyczną kartografów.

7a

7

Na sam koniec konferencji odbyła się impreza plenerowa w Balboa Park – miejscu, gdzie znajduję się większość muzeów San Diego. Oprócz możliwości zwiedzenia każdego muzeum, był również poczęstunek oraz liczne występy artystów, muzyków i akrobatów.

31

Wyjazd na konferencję w San Diego był możliwy dzięki wsparciu Rady Konsultacyjnej Uniwersytetu Warszawskiego, Samorządu Doktoranckiego UW  oraz Fundacji Uniwersytetu Warszawskiego

XV Dni Archeologa – relacja!

Posted in Sekcja podwodna with tags , , , , on 21 października 2015 by wodolot

W dniach 22-23.05.2015 w ramach XV Dni Archeologa członkowie SKN „Wod.o.lot” współtworzyli wraz z Kołem Naukowym Archeologii Podwodnej stoisko prezentujące zagadnienia związane przeważnie, ale nie tylko, z archeologią podwodną. Na zwiedzających czekały takie atrakcje jak możliwość zapoznania się bezpośrednio z metodami dokumentacji stosowanymi w archeologii podwodnej, prowadzona przez animatorkę gra edukacyjna poszerzająca wiedzę o różnych jednostkach pływających, wypełnione wodą zbiorniki ilustrujące różny stopień przejrzystości wody w zależności od akwenu czy plansze ze zdjęciami i plakaty prezentujące przeprowadzone badania, przekazujące wiedzę i ciekawostki.

12167990_886086808111833_961228575_n 12166359_886086801445167_327141664_n 12168129_886086798111834_1659219696_n 12166165_886086804778500_1750848134_n 12166767_886086794778501_482489544_n

Autor: Joanna Staniszewska

UNESCO UniTwin Network for Underwater Archaeology

Posted in Ciekawostki, Sekcja podwodna, Uncategorized with tags , , , , on 30 września 2015 by wodolot

12062797_10207947022097669_1851130678_o

Od Maja 2014 roku Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego jest pełnoprawnym członkiem międzynarodowej organizacji UNESCO UniTwin Network for Underwater Archaeology. Sieć zajmuje się wzmocnieniem ochrony podwodnego dziedzictwa kulturowego, prowadzeniem badań oraz zacieśnianiem współpracy między uniwersytetami i profesjonalnymi instytucjami działającymi w dziedzinie archeologii podwodnej. UniTwin Network uzupełnia pracę Sekretariatu Konwencji UNESCO z 2001 roku o ochronie podwodnego dziedzictwa kulturowego. Obecnie w Sieci jest 21 członków (Uniwersytetów i Instytucji) z całego świata.
Nowym przewodniczącym Sieci jest Flinders University w Australii. Koordynatorami są dr Wendy van Duivenvoorde i Dr Jonathan Benjamin.
Koordynatorami z ramienia Instytutu Archeologii UW są mgr Magdalena Nowakowska i mgr Karolina Trusz.

Pierwszy ośrodek Unesco UniTwin Network for Underwater Archaeology w Kemer, Turcja.

Więcej informacji o sieci i ich członkach można znaleźć na stronie
http://www.underwaterarchaeology.net/

oraz funpage’u na Facebook’u https://www.facebook.com/underwaterarch.

Niedługo ruszy tez konto na portalu Twitter.

III Konferencja Archeologii Podwodnej SKBP

Posted in Konferencje, Sekcja podwodna with tags , , on 21 Maj 2014 by wodolot

Znany już jest plan III Konferencji Archeologii Podwodnej Studenckiego Koła Badań Podwodnych 2014 „160 lat archeologii podwodnej na świecie – wczoraj, dziś, jutro”.

Jak co roku Organizatorzy zapraszają nas do Torunia, gdzie w dniach 23 – 24 maja w Instytucie Archeologii UMK będą się odbywać wystąpienia.

Plan  III Konferencji SKBP „160 lat archeologii podwodnej na Świecie – wczoraj, dziś, jutro.”

 

Piątek 23.05.2014 r.

11:00 Rozpoczęcie konferencji

 

Sesja I

11:05 – 11:30 „Wyniki prospekcji podwodnych w jeziorach dawnej Pomezanii”

Dr hab. Andrzej Pydyn Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

11:30 – 11:50 „Czy badania nad luźnymi znaleziskami bałtyckimi mają przyszłość?”

Martyna Sałek Uniwersytet Warszawski

11:50 – 12:10 „Wczesnośredniowieczna symbolika łodzi z terenu Europu Północnej na podstawie wybranych znalezisk.”

Patrycja Stempińska, Patrycja Galas Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

12:10 – 12:20 Dyskusja

12:20 – 12:40 „The workshop on Capturing and processing of 3D data in underwater archaeology.”

Sara Ćorković University of Ljubljana

12:40 – 13:00 „Przedmioty metalowe jako źródło do poznania działalności ludzkiej na Wyspie Kurhany (Łodygowo, gmina Kisielice)”

Jakub Maciejewski Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

13:00 – 13:20 „Baia – niegdyś kurort, dziś zatopione miasto.”

Wojciech Zgoła

13:20 – 13:30 Dyskusja

13:30 – 14:00 Przerwa

 

Sesja II

14:00 – 14:20 „Symbolika wody u ludów germańskich.”

Tatiana Adamowska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

14:20 – 14:40 „Discovering the biography of medieval ships.”

Jakub Stępnik Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu

14:40 – 15:00 „Wczoraj – czyli parę słów o początkach.”

Dr Krzysztof Radka Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

15:00 – 15:20 Dyskusja

 

16:00 Obiad w bistro Tartuffo na Starówce w Toruniu

 

 

Sobota 24.05.2014 r.

 

Sesja III

11:00 – 11:20 „Shipwrecks from Gdańsk Orunia: a contemporary view.”

Paweł Litwinienko Uniwersytet Gdański

11:20 – 11:40 „Transport wodny społeczności mezolitycznych na Południowym Bałtyku.”

Wiktor Trojanowski Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

11:40 – 12:00 „Wstyd przed Ortegą y Gassetem. Popularyzacja czy popkulturyzacja?”

mgr Małgorzata Mileszczyk Uniwersytet Warszawski

12:00 – 12:20 „Wraki, bomby i archeologia podwodna”

mgr Mateusz Popek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

12:20 – 12:30 Dyskusja

12:30– 13:00 Przerwa

 

Sesja IV

13:00 – 13:20 „Wstępna analiza podwodnych znalezisk z Risan, Czarnogóra.”

mgr Marta Bajtler Uniwersytet Warszawski

13:20 – 13:40 „Stan i perspektywy archeologicznych badań podwodnych w Małopolsce”

Szymon Walkowski Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

13:40 – 14:00 „O instrumentach nawigacyjnych na podstawie wybranych eksponatów z Działu Morskiego Muzeum Narodowego w Szczecinie.”

Patrycja Karczewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

14:00 – 14:10 Dyskusja

 

15:00 Obiad w bistro Tartuffo na Starówce w Toruniu

 

W imieniu Organizatorów serdecznie zapraszamy!

 

10001524_224308107765290_558477509_n

Nas tam też nie zabraknie!

(MB.)

– 160 lat archeologii podwodnej na Świecie – wczoraj, dziś, jutro. – 160 lat archeologii podwodnej na Świecie – wczoraj, dziś, jutro.

%d blogerów lubi to: