Archiwum dla Maj, 2011

Konferencja SNAP: Badania archeologiczne Warszawy w pierwszej dekadzie XXI wieku

Posted in Konferencje with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 30 Maj 2011 by wodolot

Warszawski oddział Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich organizuje w dniu 10 czerwca 2011 konferencję poświęconą przeprowadzonym badaniom archeologicznym na terenie Warszawy. Jest to szczególnie ciekawa konferencja, ze względu na fakt, iż o części referowanych badań informowaliśmy na łamach naszego serwisu m.in. o Banku Polskim, Pałacu Wilanowskim, Cytadeli Warszawskiej,  czy o Pałacu Saskim. Publikujemy poniżej program konferencji:

Badania archeologiczne Warszawy w pierwszej dekadzie XXI wieku

Konferencja zorganizowana przez Oddział w Warszawie
Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich
Towarzysząca  XXII Walnemu Zjazdowi  Delegatów
Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich

 10 czerwca 2011r
Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie
ul. Długa 52
Sala Odczytowa im. Erazma Majewskiego
wejście od strony Ogrodu Krasińskich

 Program konferencji

9.15 Powitanie i słowo wstępne
Prof. dr hab. Zbigniew Kobyliński,
Prezes SNAP
mgr Hanna Pilcicka-Ciura, Prezes Oddziału w Warszawie SNAP

9.30-10.00 – mgr Włodzimierz PelaBadania archeologiczne i architektoniczne Warszawy. Historia. Problematyka. Stan badań.

10.00-10.30 mgr Ryszard Cędrowski  –  Wyniki badań archeologicznych prowadzanych przy rewitalizacji piwnic strony Dekerta Rynku Starego Miasta w Warszawie.

10.30-11.00 mgr Michał Sekuła  –  Warszawska  siedziba książęca w świetle najnowszych badań.

11.00-11.30 mgr Andrzej GołembnikBadania archeologiczne na terenie rezydencji królewskiej w Wilanowie.

11.30-12.00 – Dyskusja

12.00-12.30  mgr Zbigniew Polak – Badania archeologiczne Cytadeli Warszawskiej.

12.30-13.00 dr Maria Dąbrowska –  Kościół pw. św. Katarzyny na warszawskim Służewie – wyniki badań archeologiczno-architektonicznych.

13.00-13.20 mgr Maciej Widawski, mgr Hanna Pilcicka-CiuraRelikty mennicy stanisławowskiej przy ul. Bielańskiej 10 w Warszawie – badania archeologiczne w 2008 roku.

13.20-13.40 dr Mariusz KlareckiArtystyczna porcelana i fajans z wykopalisk archeologicznych w miejscu dawnej Mennicy Warszawskiej przy ul. Bielańskiej 10.

13.40-14.00 – Dyskusja

14.00-14.20  –  mgr  Witold Migal –  Reduta Ordona.

14.20-14.40 mgr Magdalena Bis, mgr Wojciech BisZałożenie parkowo-pałacowe Brühla na Młocinach wyniki badań archeologicznych z 2010 r.

14.40-15.00 mgr Joanna BorowskaPałac Saski w świetle badań archeologicznych przeprowadzonych na pl. Piłsudskiego w Warszawie w latach 2006 i 2008.

15.00-15.20 mgr Piotr PiekarzRelikty osiedla oficerów carskich w Lasku Bielańskim.

15.20-15.40 mgr Sebastian Tyszczuk Forum Ochrony Zabytków NGO przy Wojewodzie Mazowieckim jako element kształtowania współpracy służb ochrony zabytków z organizacjami pozarządowymi – cele, możliwości działania.

15.40-16.30 – Dyskusja

16.30 – Zakończenie Konferencji

(MJ)

Kolejne spotkanie z Wod.o.lotem: Eryk Bunsch i „Trójwymiarowa dokumentacja zabytków archeologicznych – oczekiwania i rzeczywistość”

Posted in SKN Wodolot, Spotkania z Wodolotem with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 26 Maj 2011 by wodolot

Studenckie Koło Naukowe Nowoczesnych Metod Prospekcji i Dokumentacji Archeologicznej „Wod.o.Lot” zaprasza serdecznie na kolejny wykład, ostatni w tym roku akademickim.

W dniu 2 czerwca (czwartek), o godzinie 15.15 w sali 2.12 budynku Szkoły Głównej, w Instytucie Archeologii UW na Kampusie Centralnym (Krakowskie Przedmieście 26/28) wykład pod tytułem Trójwymiarowa dokumentacja zabytków archeologicznych – oczekiwania i rzeczywistość wygłosi Pan Eryk Bunsch.

Wykład będzie niejako nawiązywał do poprzedniego spotkania, podczas którego gościem Koła był Pan Andrzej Gołembnik opowiadający o zastosowaniu skanerów trójwymiarowych, przejściu dokumentacji archeologicznej w trzeci wymiar i wiążącym się z wykorzystaniem skanerów know-how. Podczas nadchodzącego spotkania będzie możliwość zapoznania się z oczekiwaniami wobec technologii 3D, dowiedzenia się o jej zastosowaniu na świecie oraz poznaniu faktycznych realiów dotyczących obecnych i przyszłych możliwości skanerów.

Eryk Bunsch ukończył Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w roku 1999. Od roku 2000 jest pracownikiem Działu Konserwacji w Muzeum Pałacu w Wilanowie. Od 2009 kierownikiem projektu badawczego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (realizowanego w ramach VI konkursu projektów rozwojowych) NR 17 0004 06/2009 pt.: Zastosowanie precyzyjnej dokumentacji 3D obiektów zabytkowych w urzeczywistnieniu idei konserwacji prewencyjnej. Od maja 2011 roku w składzie powołanej przez NIMOZ grupy eksperckiej ds. digitalizacji obiektów muzealnych.

Serdecznie Zapraszamy!

Eryk Bunsch
Trójwymiarowa dokumentacja zabytków archeologicznych. Oczekiwania i rzeczywistość

2 czerwca (czwartek)
Godz. 15.15
Sala 2.12
Instytut Archeologii UW
Szkoła Główna – Kampus Centralny
Krakowskie Przedmieście 26/28

 (MJ)

Megiddo – Tell el-Mutesellim – Między Egiptem, Syrią a Palestyną

Posted in Ciekawostki with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 26 Maj 2011 by wodolot

Megiddo (arab. Tell el-Mutesellim) jest położone w zachodniej części Doliny Jezreel. Stanowisko ma formę tellu o powierzchni ok. 6ha. W starożytności położenie Megiddo miało charakter strategiczny – umożliwiało kontrolę nad Via Maris, głównym szlakiem prowadzącym z Egiptu do Syrii. Z tego powodu miejsce pojawia się w Nowym Testamencie – w Apokalipsie przedstawione jest jako miejsce eschatologicznej walki sił Boga z siłami zła (Ap. 16,16).

Fot. 1 Tell el-Mutesellim – starożytne Megiddo (źródło: Google Earth).

1. Historia badań.

Pierwsze prace wykopaliskowe w Megiddo prowadził w latach 1903-1905 Gottlieb Schumacher, na zlecenie Deutscher Palästina-Verein. Kolejne prace (od 1925 r.) były prowadzone na zlecenie Instytutu Orientalnego Uniwersytetu w Chicago. W założeniach miały obejmować przebadanie całej powierzchni tellu, w praktyce ograniczyły się tylko do wschodnich jego partii. Badania zostały przerwane przez wybuch II wojny światowej. W latach 1960-1972 prace zostały podjęte na nowo, przez Yigaela Yadina (Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie). Obejmowały one północnowschodnią i zachodnią część stanowiska. Yadin wyodrębnił stratygrafię epoki żelaza na stanowisku i zbadał odkryte założenia, w szczególności fortyfikacje. Ostatnie prace prowadzone są od r. 1994 przez Israela Finkelsteina i Davida Ussishkina, z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie (Ussishkin, 1997, ss. 460-461).

Fot. 2 – Gottlieb Schumacher w Megiddo sporządzający raport (źródło: Wikipedia Commons).

Fot. 3 – Yigael Yadin, izraelski archeolog, weteran Wojen Sześciodniowej i Yom Kippur (źródło: Wikipedia Commons).

Fot. 4 – Profesor Israel Finkelstein, dyrektor misji archeologicznej w Megiddo (źródło: Wikipedia Commons).

Fot. 5 – Profesor David Ussishkin, dyrektor misji archeologicznej w Megiddo (źródło: Wikipedia Commons).

Il. 1. Archeologiczny plan powierzchni stanowiska (wg: Wikimedia Commons; 19.01.2011).

2. Od neolitu po wczesną epokę brązu.

Najstarsze ślady osadnicze odkryte w Megiddo pochodzą z okresu neolitu preceramicznego i chalkolitu (warstwa XX na obszarze BB – archeologiczny podział powierzchni stanowiska, vide il. 1). Pozostałości z wczesnej epoki brązu I pochodzą z północnowschodniej i wschodniej części stanowiska i obszaru BB (warstwa XIX). Wskazują one na istnienie dużego, nieufortyfikowanego osiedla, posiadającego sanktuarium i teren świątynny (wsch. część stanowiska, obszar BB). Było to pierwsze z serii sanktuariów wznoszonych na tym miejscu przez całą epokę brązu (Dunayevsky, Kempinski, 1973, za: Ussishkin, 1997, s.461). Niedawne wykopaliska wskazują, że chodzić może nie o jedno sanktuarium, ale o dwie budowle kultowe, z których jedna jest nadbudowana na drugą i pochodzi ze wczesnej epoki brązu II (Ussishkin, 1997, s.461). Pozostałości z wczesnej epoki brązu II i III obejmują warstwy XVIII-XV na obszarze BB. Wskazują one na ufortyfikowanie osady (pozostałości masywnego muru, ok. 4-5m. szerokości, zachowana wysokość  – 4m.; w warstwie XVIII). Mur ten pozostawał bez kontynuacji, co świadczy o tym, że nie otaczał całej osady. Dokładna chronologia muru jest kwestią sporną. W warstwie XVII mur został poszerzony do 8m. Według K. Kenyon, nie był to mur osady, lecz ściana okręgu sakralnego (Kenyon 1958, za: Ussishkin, 1997, s. 461).

Il. 2. Ołtarz 4017 (za: The Center for Online Judaic Studies).

W okręgu sakralnym w warstwie XVII wybudowany został ołtarz 4017 (vide il. 2) – otoczona murem okrągła kamienna budowla, sanktuarium otwarte typu במה (bama)   (8m. szer. i 1,5m. wys.), na której szczyt prowadziły schody (7 stopni). W obrębie ołtarza znaleziono dużą ilość kości i ceramiki. W warstwie XV odkryto trzy sanktuaria, o podobnym do siebie planie i wymiarach, wzniesione blisko przebudowanego ołtarza. Każe zawierało cellę, w której znajdowały się po dwie bazy kolumn i ołtarz. Sanktuaria posiadały także portyki i pomieszczenia boczne. Prawdopodobnie były poświęcone różnym bóstwom i tworzyły wraz z okrągłym ołtarzem kompleks sakralny. Ich chronologia nie jest pewna, wydaje się, że powstały późnej niż ołtarz, ale były w użyciu w tym samym czasie (Ussishkin, 1997, ss. 461 – 462).

W okresie pomiędzy wczesnym a środkowym brązem obserwowana jest kontynuacja zasiedlenia, ale z symptomami regresu. Świątynia 4040 zostaje ponownie użyta. Cella w dużej części wypełniona jest gruzem, tak że pozostaje tylko wolny mały obszar służący za cellę. Nad wcześniejszym okrągłym ołtarzem odkryto skrytkę z naczyniami kultowymi. W południowej części stanowiska odkryto groby (Guy, 1938, za: Ussishkin, 1997, s. 462; Gonen, 1992, s. 98nn). Wiele z nich posiadało podobny plan: pionowy korytarz prowadzący do komory centralnej, z przylegającymi do niej trzema mniejszymi pomieszczeniami.

 3. Środkowy brąz.

Początek środkowego brązu oznaczał ponowny rozwój osadnictwa (warstwa XIII). Istniejąca osada może być wtedy identyfikowana z miastem kananejskim, którego rozwój trwał niezakłócony do zniszczenia w warstwie VIIA pod koniec epoki brązu. Kultura materialna wskazuje podobieństwo do egipskiej, co można łączyć z okresem hegemonii Egiptu nad terenami Palestyny. Sytuowanie grobów w obrębie murów miejskich, trudność w powiązaniu grobów z poziomami zabudowy, wreszcie ciągłość zasiedlenia powoduje trudności w interpretacji stratygrafii. Teren objęty regularnym zasiedleniem zwiększa się o północnowschodni obszar stanowiska – dolne miasto, opuszczone w okresie późnego brązu (Ussishkin, 1997, s. 462).

W warstwach z okresu środkowego brązu odnaleziono fragmenty kamiennego posągu Tuthotepa i dwóch innych posągów. Jednak związek Megiddo z Egiptem w tym okresie nie jest jasny. Trudności sprawia także ustalenie chronologii warstw. Warstwy XIII-XII przypisać można albo do okresu środkowego brązu I (Kempinski, 1989, za: Ussishkin, 1997, s. 462 ) albo warstwę XII już do okresu środkowego brązu II (Gerstenblith, 1983; Davies, 1986; za: Ussishkin, 1997, s. 462).

Miasto z okresu środkowego brązu charakteryzują masywne fortyfikacje odkryte w północnej części stanowiska (obszar AA – vide il. 1), takie jak brama miejska i mur zbudowany z cegły na kamiennym fundamencie (warstwa XIII). W warstwie XII brama zostaje przeniesiona, a mur umocniony dodatkowo od strony zewnętrznej. W warstwie XI widać dodatkowe umocnienie wcześniejszych fortyfikacji. Mury z warstw XIII i XII odkryte w obszarze AA znajdują kontynuację w obszarach BB i CC. Ufortyfikowane było także prawdopodobnie dolne miasto W okresie środkowego brązu w centralnej części miasta usytuowano akropol. Zawierał on tzw. Nordburg i budynek otoczony kamiennymi murkami (warstwy XI-X, obszar BB). Poza tym, na tym obszarze odsłonięto tzw. Mittelburg zawierający groby kamienne, zapewne należące do rodziny królewskiej. Tradycja chowania intra muros była także kontynuowana w przypadku zwykłej miejskiej zabudowy. Okręg kultowy z obszaru BB założony we wczesnej epoce brązu nadal był użytkowany. Typowa dla tego okresu, jak również dla początku późnego brązu jest ceramika bichromatyczna – importy z Cypru bądź lokalne naśladownictwo (Ussishkin, 1997, ss. 462-463).

4. Późny brąz.

W okresie późnego brązu Megiddo zostało zdobyte przez Totmesa III podczas jego pierwszej kampanii azjatyckiej (ok. 1479 r. przed Chr.), nie zostało jednak zniszczone. Szczegółowy opis oblężenia miasta zachował się w postaci inskrypcji na ścianach świątyni w Karnaku. Megiddo wchodziło w skład anty-egipskiej koalicji władców kananejskich. Faraon pokonał podstępem wojska sprzymierzone i po siedmiomiesięcznym oblężeniu zdobył miasto. Oznaczało to początek egipskiej hegemonii w tym regionie, która prawdopodobnie trwała do XII w. przed Chr. (jej kres może być znaczony przez zniszczenie warstwy VIIA). Potwierdzenie egipskiej dominacji znajdujemy w jednym z listów z Ta’anach, który mówi o obecności egipskiego dowódcy wojsk w Megiddo, jak również w P. Hermitage 116A (datowanym na czasy Amenhotepa II), który wymienia listę urzędników odpowiedzialnych za kontrybucję z różnych miast kananejskich, w tym z Megiddo (Ussishkin, 1997, s. 463-464). Listy z Amarny ukazują władcę miasta – Biridiję, który deklaruje swoją lojalność wobec Egiptu. Z tego okresu pochodzą także fragmenty tabliczki z eposem o Gilgameszu (Goetze, Levy, 1959, za: Ussishkin, 1997, s. 463).

Fot. 6 – Totmes III, faraon, którego wojska oblegały Megiddo; posąg z Muzeum w Luksorze (źródło: Wikipedia Commons).

W warstwie XI (północna część stanowiska) odkryto nowy pałac, który zastąpił wcześniejszy akropol królewski. Na obszarze AA, w warstwach IX-VIIIA znaleziono cztery wznoszone kolejno pałace. Pałac z warstwy VIII zdobiony był malowidłami ściennymi z wyraźnym wpływem egipskim. Według Louda (Loud, 1948, za: Ussishkin, 1997, s. 463) pałace z warstw VIIB i VIIA uległy gwałtownemu zniszczeniu, choć możliwe jest także, że tylko ten ostatni uległ zniszczeniu (w wyniku pożaru). Kolejny kompleks pałacowy usytuowany był na obszarze DD, ale relacja między dwoma kompleksami nie jest jasna. Pałac z warstwy VIIA zawierał aneks (który także uległ gwałtownemu zniszczeniu). Znaleziono w nim zbiór wytworów z kości słoniowej zarówno w postaci lokalnych wytworów, jak i importów egipskich, egejskich, asyryjskich i hetyckich. Znalezisko jest największym zbiorem wytworów z kości słoniowej z epoki brązu na Bliskim Wschodzie. Z warstwy IX (lub X) pochodzi także droga osłaniana przez mur, prowadząca do bramy miasta w pobliżu pałacu, będąca w użyciu także w warstwie VIIA. Brama miejska (zbudowana prawdopodobnie w warstwie XI) miała charakter monumentalny i  zawierała trzy wejścia. Prawdopodobnie nie była połączona z murem. Zagadkowy jest brak murów miejskich w okresie późnego brązu. Może on być wyjaśniony poprzez przypuszczenie, że mury z okresów wcześniejszego dalej pełniły swoją funkcję. Sporna jest atrybucja świątyni 2048 odkrytej na obszarze BB. Przypisana jest do warstwy X (średni brąz), choć może pochodzić z okresu późniejszego. Zbudowana była na planie prostokąta (21,5 na 16,5m.), zawierała pojedyncze pomieszczenie, z niszą usytuowaną naprzeciw wejścia (które było flankowane przez dwie wieżyczki). Budowla może być uznana za wierzę świątynną i stanowić paralelę ze świątynią w Szechem. Sanktuarium uległo zniszczeniu przez pożar pod koniec epoki brązu. Z tego sanktuarium pochodzi wiele cennych znalezisk, jak brązowe figurki, czy dwa modele wątroby wróżebnej (Ussishkin, 1997, s. 464).

Chronologię destrukcji zabudowy z warstwy VIIA ustala znalezisko wytworu z kości słoniowej z kartuszem Ramzesa III (z depozytu pałacu z warstwy VIIA). Pozawala ono sądzić, że zniszczenie nie mogło nastąpić przed okresem panowania tego faraona. Nastąpiło ono prawdopodobnie na krótko po, lub około 1130 r. Zbiegałoby się to z końcem egipskiej hegemonii nad Kanaanem (Ussishkin, 1997, s. 464).

Fot. 7 – Malowidło przedstawiające faraona Ramzesa III pochodzące z jego grobowca (źródło: Wikipedia Commons).

5. Miasto izraelskie – epoka żelaza.

Po zniszczeniu miasta kananejskiego, widoczny jest regres osadniczy w warstwie VIB. Osadnictwo rozwija się ponownie w warstwie VIA. Osada była wtedy pozbawiona fortyfikacji, choć możliwe wtedy zbudowano bramę miejską przypisaną do warstw VA/IVB. Zabudowa miała głównie charakter mieszkalny. Pojedyncza budowla publiczna, prawdopodobnie fort (2072) została odkryta w północnej części stanowiska w warstwie VIB. Przedmioty z brązu są kontynuacją lokalnej, kananejskiej tradycji brązowniczej. Warstwa osadnicza została zniszczona przez pożar. Obecność filistyńskiej ceramiki bichromatycznej w warstwie VI sugeruje obecność (lub wpływ) Filistynów. Alt  i Yadin (Alt, 1953; Yadin, 1970; za: Ussishkin, 1997, s. 464) uznali, że warstwa VIA odpowiada osadzie filistyńsko-kananejskiej z XI w. przed Chr. zdobytej przez Dawida. Aharoni (1982; za: Ussishkin, 1997, s. 464) uważał, że warstwa VIIB to już mała osada żydowska. Przyjmuje się interpretację Aharoniego za właściwą. Oznaczałoby to, że Megiddo Dawida było małym nieufortyfikowanym osiedlem, prawdopodobnie posiadającym fort (Ussishkin, 1997, s. 464; por. Ussishkin, 2008, s. 203nn).

Megiddo pojawia się w Starym Testamencie w opisach okresu panowania Salomona. Miało być, razem z Ta’anach i Bet-Szean w jednym z okręgów administracyjnych izraelskiego władcy (1Krl. 4,12). Miał tam rezydować królewski zarządca, Baana syn Ahiluda. Megiddo jest także wspomniane w kontekście działalności budowlanej Salomona, razem z Jerozolimą, Hazor i Gezer (1Krl 9,15). Identyfikacja zabudowy z okresu Salomona jest kwestią kontrowersyjną. Podczas prac odkryto pozostałości monumentalnej zabudowy (mur miejski 325 i tzw. „stajnie”), którą Yadin przypisał czasom Salomona (Yadin 1970). Według stratygrafii miasto Salomona należałoby lokować ponad warstwą VB a poniżej muru 325 z warstwy IVA (wraz z powiązanymi budowlami). Kolejni badacze przypisywali Salomonowi inne warstwy: V (później IVA), IVB i IV. Albright (1943, ss. 29-30, n. 10; za: Ussishkin, 1997, s. 465). uważał, że pozostałości z warstw VA i IVB nalezą do tego samego poziomu. Choć próbuje się także rozdzielać je: VA/IVB przypisać do czasów Dawida IVA do Salomona (Aharoni 1972; 1982; za: Ussishkin, 1997, s. 465).

Fot. 8 – Bet-Szean, widok ruin antycznego miasta (źródło: WikiMapia).

Fot. 9 – Współczesny Tell el-Quedah, Park Narodowy Tell Hazor (źródło: WikiMapia).

Warstwy VA/IVB zawierają trzy pałace (nr 1723, 6000, 338) z dużymi dziedzińcami, zwrócone frontem w stronę centrum miasta. Pałac nr 6000 był zbudowany na planie prostokąta (28 na 21 m.). Wzniesiony został w typie bit-hilani. Posiadał monumentalne wejście z portykiem i duże pomieszczenie centralne. W pobliżu kompleksu pałacowego znajduje się duży budynek (nr 1482), prawdopodobnie pełniący funkcje administracyjne. W północnej części stanowiska odsłonięto sektor mieszkalny, zawierający ponadto sanktuarium (nr 2081). W najwyżej położonej części stanowiska odkryto budowlę oznaczoną nr 338, usytuowaną na podium. Identyfikowano ją jako sanktuarium, lub budowlę administracyjną zawierającą sanktuarium w południowej części. Identyfikację funkcji sakralnej ułatwiło znalezisko przedmiotów kultowych wewnątrz budowli.  Na północy stanowiska znajduje się mała dwu wejściowa brama. Prawdopodobnie częścią kompleksu obronnego był zespół budowli zinterpretowanych przez Yadina  (1970) jako mur kazamatowy. Budowle z tych warstw są jedynie częściowo zachowane, gdyż bloki z których zostały zbudowany zostały ponownie użyte do budowy konstrukcji zachowanych w młodszej warstwie. Charakterystyczną cechą stylu architektonicznego jest występowanie w omawianych warstwach kolumn proto-jońskich. Zabudowania z warstwy VA/IVB zostały zniszczone w wyniku pożaru. Na podstawie znaleziska fragmentu stali Szeszonka I (vide il. 3) odkryte zniszczenia łączono z najazdem tego faraona  w r. 926/925 przed Chr. (Albright, 1943, s. 29; Ussishkin, 1997, ss. 466-467). Interpretację tę można jednak poddać w wątpliwość, faraon mógł ustawić stelę w niezniszczonym mieście, stąd zniszczenie mogło dokonać się później.

Il. 3. Fragment steli faraona Szeszonka I odnaleziony w Megiddo (wg: The Center for Online Judaic Studies).

Warstwa IVA charakteryzuje się dużą zmianą charakteru zabudowy. Miasto z warstwy poprzedniej miało charakter kompleksu osadniczego z terenem pałacowym, miasto z warstwy IVA (vide il. 5) przybrało charakter fortecy. Chronologia tej warstwy nie jest jasna. Opierając się na identyfikacji części odkrytych budowli jako stajni, łączono ten etap rozwoju Megiddo z okresem panowania Ahaba. Mur miasta (nr 325) miał ok. 3,6 m. szerokości. Wejście do miasta wiodło przez tzw. bramę Salomona.

Il. 4. System zaopatrzenia miasta w wodę – przekrój przez tunel (wg: Finkelstein, Sielberman, 2002, fig. 23, s. 185).

Do omawianej warstwy przynależy także system zaopatrzenia miasta w wodę (wykuty w skale tunel doprowadzający wodę – vide il. 4), duży kamienny zbiornik zasobowy (nr 1414),  jak i dwa charakterystyczne kompleksy. Poszczególne budowle przynależące do tych kompleksów (wymiary jednej budowli to ok. 21 na 11m.) posiadają pasaż centralny i dwa boczne rzędy mniejszych jednostek, oddzielonych od pasażu rzędami kamiennych filarów. Budowle identyfikowane są przez część badaczy jako stajnie i przypisywane przez nich okresowi panowania Salomona. Kontrinterpretacja wyraża z kolei możliwość, że były to magazyny bądź inne budowle pełniące funkcje gospodarcze (np. Herzog 1973; za: Ussishkin, 1997, s. 467), podważa się także ich datowanie na okres Salomona. Jeśli przyjmiemy identyfikację omawianych budowli ze stajniami, można oszacować, że oba kompleksy mogły pomieścić 300-330 koni (Ussishkin, 1997, s. 467).

Il. 5. Megiddo, warstwa IVA (wg: Finkelstein, Sielberman, 2002, fig. 22, s. 182).

6.Okres asyryjski i dzieje późniejsze.

Warstwa nr III łączona jest z okresem panowania asyryjskiego (w r. 732 Tiglat-Pilesar III przyłączył północny Izrael do Asyrii, a Megiddo stało się stolicą asyryjskiej prowincji Magiddu). Widać kontynuację użycia muru 325. Zostaje jednak zbudowana nowa brama. Na zachód od niej znajdowały się dwa lub trzy budynki administracyjne. Zabudowa została podzielona na sektory miejskie, wyznaczane przez regularną siatkę krzyżujących się od kątem prostym ulic (Ussishkin, 1997, ss. 467-468).

Fot. 10 – Tiglat-Pilesar III przedstawiony na steli, British Museum (źródło: Wikipedia Commons).

Warstwy II i I datowane są na VII w. przed Chr. W warstwie II nadal używane są asyryjskie budowle administracyjne. Poza tym, widoczna jest duża budowla (ok. 69 na 48 m.) z centralnym dziedzińcem, identyfikowana jako fort lub Tempelburg. Warstwa I reprezentuje małą skalę osadnictwa (zmianę można z wyprawą wojenną faraona Necho w 609 r.) datowaną na okres babiloński i perski. Megiddo zostaje  praktycznie opuszczone w IV w. przed Chr. Do ok. 100 po Chr. istnieje w tym miejscu mała żydowska wioska. W czasach Megiddo staje się miejscem stacjonowania rzymskich Legionów: L. II Traiana; L. VI Ferrata (Ussishkin, 1997, s. 468).

7. Brama Salomona

Tzw. brama Salomona znajduje się w warstwie IVA. Droga do miasta prowadziła do zewnętrznej bramy, za którą znajdował się dziedziniec. Potencjalni napastnicy byli tam całkowicie odsłonięci na ataki obrońców miasta. Dziedziniec zakończony był kolejną  bramą (właściwą), połączoną z murem miejskim. Usytuowana była na osi łamanej względem wejścia przez pierwszą bramę. Brama właściwa, flankowana basztami, zawierała pilastry wyodrębniające sześć wnęk (po trzy z każdej strony przejścia). Umożliwiały one rażenie potencjalnego napastnika z obu stron, podczas próby przedostania się do miasta przez bramę (vide il. 6).

Il. 6. Rekonstrukcja kompleksu bramnego z warstwy IVA (The Oriental Institute, University of Chicago, za: Ussishkin, 1997, fig. 2, s. 465).

Taka konstrukcja bramy ma ścisłe analogie w bramach z Hazor, Gezer, Aszdodu, Lakisz, i prawdopodobnie Bet-Batasz/Timnah (vide il. 7). Datowanie budowli bramnej wywoływało kontrowersje. Stratygraficzne wiązała się ona z murem nr 325 przynależącym do warstwy IVA, co datowałoby ją na okres podzielonej monarchii. Yadin jednak uważał (Yadin 1970), że brama brała swój początek w warstwie VA/IVB i datował ją na okres panowania Salomona. Interpretacja ta oparta była na podobieństwie bramy do bram w Hazor i Gezer skojarzonym z 1 Krl 9,5. Finkelstein poddał w wątpliwość interpretację Yadina. Opierając się na chronologii ceramiki z doliny Jezreel, uściślił datację obiektu, ustalając ją na IX w. przed Chr., na okres początkowy dynastii Omrydów. Podobnie analogiczne obiekty w Hazor i Gezer uznał za pochodzące z okresu Omrydów (Finkelstein, 2002, ss. 187-188).

 

Il. 7. Sześciokomorowa brama z Megiddo, Gezer i Hazor (wg: Finkelstein, Sielberman, 2002, fig. 18, s. 139).

Fot. 11 – Tell Batash, starożytne miasto Timnah (źródło: WikiMapia).

Fot. 12 – Tell ed-Duweir, starożytne Lakisz (źródło: WikiMapia).

8. Bibliografia.

Aharoni Yohanan, The Stratification of Israelite Megiddo, Journal of Near Eastern Studies 31 (1972), ss. 302-311.
Aharoni Yohanan, The Archaeology of the Land of Israel, Philadelphia, 1982.
Albright William Foxwell, The Excavation of Tell Beit Mirsim, vol. 3, The Iron Age, Annual of the American Schools of Oriental Research, 21-22, New Haven, 1943.
Alt Albrecht, Megiddo in Übergang vom kanaanäischen zum israelitischen Zeitalter, Kleine Schriften zur Geschichte des Volkes Israel, vol. I, ss. 256-273, Munich 1953.
Davies Graham I, Megiddo, Cambridge, 1986.
Dunayevsky Immanuel, Kempinski Aharon, The Megiddo Temples, Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins 89 (1973), ss. 161-187.
Garstenblith Patty, The Levant at the Beginning of the Middle Bronze Age, Dissertation Series American Schools of Oriental Research, 5, Winona Lake, Ind., 1983.
Goetze Albrecht, Levy Shalom, Fragment of the Gilgamesh Epic from Megiddo, Antiqot 2 (1959), ss. 121-128.
Gonen Rivka, Burial Patterns and Cultural Diversity in Late Bronze Age Canaan,  Dissertation Series American Schools of Oriental Research, 7,  Winona Lake, 1992.
Guy, P.LO., Megiddo Tombs, Oriental Institute Publications, 33, Chicago 1938.
Herzog Ze′ev, The Storehouses, [w:] Beer-Sheba I, ed. Aharoni Yohanan, ss. 23-30, Tel Aviv 1973.
Kempinski Aharon, Megiddo: A City-State and Royal Centre in North Israel, Munich 1989.
Kenyon Kathleen M., Some Notes on the Early and Middle Bronze Age Strata at Megiddo, Eretz-Israel 5 (1958), ss. 51-60.
Loud Gordon, Megiddo II: Seasons of 1935-1939, Oriental Instute Publications, 62. Chicago, 1948.
Ussishkin David, Megiddo, [w:] The Oxford Encyclopedia of the Archaeology in the Near East, Meyers M. Eric ed., vol. 3, New York, Oxford, 1997, ss. 460-469.
Ussishkin David, The Date of the Philistine Settlement in the Coastal Plain: The View from Megiddo and Lachish, [w:] Grabe L. Lester, Israel in Translation. From Late Bronze II to Iron IIa (c. 1250- 850 B.C.E.), vol. 1, 2008, The Archaeology, ss. 203-214.
Yadin Yigael, Megiddo of the Kings of Israel, Biblical Archaeologist 33 (1970), ss. 66-96.

Autor: Sławomir Poloczek
Redakcja, dodatkowe grafiki (Fot.1-12): Marcin Jaworski

Nowe panoramy Warszawy

Posted in Ciekawostki, Sekcja lotnicza with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 24 Maj 2011 by wodolot

Balon helowy z aparatem umieszczonym na zdalnie sterowanej ramie

Właśnie powstały dwie wirtualne panoramy Warszawy 360 stopni. Zostały one połączone ze zdjęć wykonanych najstarszymi technikami fotografii lotniczej.

Do pierwszej jako nośnik aparatu wykorzystano latawiec, przy drugiej aparat wzniósł się w powietrze pod balonem helowym. Obydwie techniki najczęściej stosowane były na początku XX wieku. Dziś wykorzystywane są znacznie rzadziej, choć ich popularność stale rośnie. Fotografowano aparatem Canon 5D umocowanym w specjalnej zdalnie sterowanej ramie. Fotograf dzięki bezprzewodowemu nadajnikowi obrazu mógł kontrolować kadr. Nowo powstałe panoramy są kolejnymi widokami 360 stopni po Panoramie Warszawy wykonanej na wzór rysunku Adolfa Kozarskiego z 1875 roku.

Panorama Warszawy wykonana z podnośnika nad wieżą Zamku Królewskiego w Warszawie. Panorama powstała na wzór ryciny wykonanej przez Adolfa Kozarskiego w 1875 roku. Podczas rysowania korzystał on z 10 zdjęć Konrada Brandla. Fotografie te powstały w sierpniu 1873 i zrobione zostały z rusztowania wokół wieży Zamku Królewskiego.

Zdjęcia do panoramy z placu Unii Lubelskiej wykonano w lutym bieżącego roku. Fotografował i opracował panoramę Miron Bogacki przy współpracy z Michałem Dąbskim. Zdjęcia z latawca wykonał i opracował również Miron Bogacki przy współpracy z Zofią Kowarską i Szymonem Lenarczykiem w marcu tego roku. Technika zdjęć latawcowych opisana jest szerzej na stronie badań archeologicznych w Ptolemais (Libia), natomiast o samym balonie można przeczytać na stronie fotografialotnicza.com.pl

Autor : Miron Bogacki

Oppidum Stradonice i Centrum Kultury Celtyckiej – Nižbor

Posted in Archeologiczny Przewodnik Muzealny with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 19 Maj 2011 by wodolot

Gdy jest się w czeskiej Pradze po raz kolejny lub gdy ma się dość natłoku turystów wszelkich narodowości, wyśmienitym pomysłem jest wybrać się gdzieś poza granice miasta. Wybór paść może na oddalone o 30 kilometrów oppidum celtyckie w miejscowości Stradonice. Najłatwiej dojechać do niej autem, zwłaszcza przy obecności rozbudowanych dróg szybkiego ruchu. Można dostać się tam również pociągiem dojeżdżając do miejscowości Nižbor. Ta miejscowość jest również warta zapamiętania – mieści się w niej fabryka szkła i co ważniejsze z punktu widzenia turystyki archeologicznej, Centrum Kultury Celtyckiej. Zarówno Stradonice jak i Nižbor leżą nad wijącą się przez dolinę rzeką Berounką, którą trzeba przekroczyć mostem, by dostać się z głównej drogi do oppidum i zamku mieszczącego wspomniane Centrum. Po zwiedzaniu napoić i posilić się dobrym jadłem można w miejscowej restauracji „Keltovnej”, która została przystrojona w klimacie, jakże by inaczej, celtyckim.

Fot. 1 – Położenie Oppidum  – nieco ponad 30km na południowy zachód od Pragi (źródło: Google Earth).

Fot. 2 – Najprostszy dojazd z obwodnicy Pragi do miejscowości Nižbor (źródło: Google Maps).

Celtyckie Stradonice

Oppidum to miejsce obwarowane, najczęściej zakładane w miejscu o ufortyfikowanej rzeźbie terenu, charakterystyczne dla plemion celtyckich okresu późnolateńskiego. W literaturze możemy się spotkać z terminem „protomiasto”, gdzie oppidum traktowane jest jako forma przejściowa między wsią a miastem. To pod Stradonicami zostało założone na wzgórzu Hradiště o wzniesieniu 380 m n.p.m., zajmując obszar 90,3 hektara. Osada zbudowana została na wzgórzu łupkowym, co widać na każdym kroku, spacerując szczytem wzniesienia – łąki i pola wysłane są odłamkami odłupków. Najwcześniejsze fazy budowy datuje się na około 120 roku p.n.e. Początkowo osadnictwo wiązało się ze szlakiem handlowym biegnącym wzdłuż rzeki (dzisiejszej Berounki). Osada została zdobyta i spalona przez Markomanów na przełomie er.

Fot. 3 – Wzgórze Hradiště, na którym Celtowie wznieśli oppidum (źródło: WikiMapia).

Fot. 4 – Ortofotomapa wzgórza Hradiště i okolic. U góry widoczny Nižbor, po prawej Stradonice (źródło: Google Maps).

Pierwsze opisy opiddum w Stradonicach pochodzą z 1845 roku. W sierpniu 1877 roku dokonano przypadkowego odkrycia 200 monet. Znalezisko zasłynęło jako jedno z największych w Europie, co rozpętało fale grabieży, których dokonywali głównie szukający złota bezrobotni miejscowi, antykwariusze i kolekcjonerzy. W ich posiadanie weszły przedmioty z brązu i żelaza, paciorki szklane i bransoletki, wyroby z kości, malowana i zdobiona ceramika wyrabiana na kole garncarskim. Jednymi z najciekawszych zabytków znalezionych na miejscu były formy do wyrobu złotych monet – co świadczy o wysokiej pozycji stradonickiej osady.

Fot. 5 – Oppidum w Stradonicach – rozmieszczenie tablic informacyjnych (źródło: Google Earth).

Z czasem zaczęły się pojawiać również falsyfikaty. Zabytki zbierane przez kolekcjonerów lądowały m.in. w muzeach Wiednia, Berlina i Drezna i jak łatwo się domyśleć, wiele z nich zostało w rękach prywatnych. Na szczęście zabytki ze Stradonic możemy obejrzeć będąc w Czechach, a dokładnie w Muzeum Narodowym w Pradze. Stanowisko to niestety nadal jest miejscem zainteresowań grabieżczych.

Na przełomie wieków stanowisko wzbudziło zainteresowanie ówczesnego badacza oppidum celtyckiego w Bibracte, Josepha Décheletta. Owocem tego zainteresowania była książka o Stradonickim oppidum. Pierwszych badań wykopaliskowych dokonał na początku XX wieku Josef Ladislav Píč. Pod koniec lat trzydziestych do Stradonic zawitał archeolog i etnolog Albín Stocký. W trakcie tych wykopalisk udało się wykazać, że osada posiadała co najmniej dwie bramy, główną od strony południowo-wschodniej, czyli łagodniejszego podejścia. U podnóża wzgórza, u brzegów rzeki, udało się zbadać ślady licznych obiektów, m.in. domostw. Kolejny etap badań na tym stanowisku wymuszony był budową gazociągu w 1981 roku. Badania prowadzili Alena Rybová i Petr Drda. Dzięki tym badaniom udało się odtworzyć układ osadniczy – domostwa, budynki gospodarcze, również studnie i cysterny. Udowodniono również istnienie czterech bram i furt. Budowa murów fortyfikacyjnych była typowa dla okresu późnego latenu – był to tzw. pfostenschlitzmauer, czyli konstrukcja drewniano-kamienna.

Fot. 6 – Oppidum w Bibracte, badane przez Josepha Décheletta (źródło: Wikimapia).

Na samo oppidum można wjechać samochodem. Po południowej stronie Naboru trzeba pojechać spod sklepu u podnóża zamku wzdłuż rzeki, w kierunku miejscowości Stradoncie, gdzie na wysokości kościoła i cmentarza należy odbić w prawo pod górę z drogi asfaltowej w polną i jechać nią cały czas aż do wysłużonego znaku „Keltské Oppidum”. Za nim należy trzymać się cały czas skrętów w prawo by osiągnąć centralny punkt osady. Ciekawszym i jakże bardziej satysfakcjonującym sposobem jest  spacer na piechotę, jak to zwykli byli robić Celtowie. U stóp wzgórza napotkamy drewnianą tablicę informacyjną. Jest to jedna z sześciu tablic – cztery z nich znajdują się na samym oppidum, jedna we wsi Stradonice, jedna w miejscowości Nižbor. Na tablicach umieszczone są informacje o historii badań stanowiska, wyszczególnione są typy znalezionych zabytków, pokazano również schematyczne rekonstrukcje budowli.

Fot. 7 – Plac w Stradonicach, u podnóża oppidum celtyckiego.

Fot. 8 – Drogowskaz prowadzący ze Stradonic na oppidum.

Fot. 9 – Tablica mijana po drodze na szczyt oppidum.

W centralnym punkcie oppidum zainstalowano drewniany, pięciometrowy krzyż. Po dojściu do tego punktu należy przystanąć i rozejrzeć się dookoła podziwiając krajobraz regionu. Nachodzi refleksja czy rzeczywiście Celtowie wybierali takie wzniesienia tylko i wyłącznie z powodów obronnych…? Spod krzyża można wspiąć się wyżej do punktu widokowego aby przeczytać najdalej wysuniętą z tablic na stanowisku.

Fot. 10 – Krzyż w centralnym punkcie oppidum.

Fot. 11 – Tablica umieszczona przy krzyżu.

Fot. 12 – Widok spod krzyża w kierunku południowo-wschodnim (zdjęcie panoramiczne).

Fot. 13 – Widok z najwyższego punktu oppidum w kierunku północno-wschodnim, po prawej w tle widoczny punkt z krzyżem.

Warto dodać, iż zdjęcia lotnicze (m.in. te, które można zobaczyć w Centrum Kultury Celtyckiej w Nižborze), a na nich wyróżniki wegetacyjne, wykazują obecność kilkudziesięciu obiektów. Jak się przypuszcza nie są one tak zniszczone jak myślano jeszcze w latach 70-80 XX wieku. Dlatego też teren osady pozostaje pod ochroną, z nadzieją na dalsze badania.

Fot. 14 – Zdjęcie w kierunku zachodnim z punktu wysuniętego na zachód na szczycie oppidum (zdjęcie panoramicze).

Fot. 15 – Widok z wysuniętego na wschód cypla oppidum na najwyższy punkt wzgórza.

Fot. 16 – Widok w kierunku północno-wschodnio-południowym z najwyższego punktu oppidum (zdjęcie panoramiczne).

Być może samo miejsce, jako stanowisko archeologiczne, dla laika nie jest czymś spektakularnym – ot góra i tablice informacyjne. Dlatego dla osób nie znających kultury celtyckiej, historii Celtów czy ich osadnictwa na tych terenach polecam przed wspinaczką na oppidum udać się do Centrum Kultury Celtyckiej mieszczącego się w Zamku Furstenbergów w Nižborze.

Fot. 17 – Widok z najwyższego punktu oppidum na wysunięty na wschód cypel.

Fot. 18 – Tablica umieszczona u podnóża zamku w Nižborze, przy zjeździe na Stradonice.

Centrum Kultury Celtyckiej

Zamek góruje nad miastem, z niego również rozpościera się piękny widok, między innymi na oppidum. W centrum przywitały nas serdecznie i ugościły dwie panie, które opowiedziawszy pokrótce, co gdzie się znajduje, zostawiły nam dowolność kolejności zwiedzania. Trzeba zaznaczyć, że miejsce to jest w trakcie rozwoju, a więc również nie jest zbyt spektakularne. Jednak inicjatywa jest godna podziwu.

Fot. 19 – Zamek Furstenbergów w Nižborze mieszczący Pałac Ślubów i Centrum Kultury Celtyckiej (źródło: Google Earth).

Fot. 20 – Zamek Furstenbergów widziany z północnego brzegu rzeki Berounki.

Fot. 21 – Dziedziniec zamku Furstenbergów (zdjęcie panoramiczne).

Centrum mieści się na parterze i pierwszym piętrze zamku, który służy również jako lokalny Pałac Ślubów. W salach na piętrze zamku możemy zobaczyć rekonstrukcje wnętrza chaty celtyckiej – z łożem pokrytym skóra, dużą ilością ceramiki i krosnem. W kolejnych salach umieszczone zostały multimedia – w ścianach znajdują się ekrany dotykowe, dzięki którym możemy dowiedzieć się ogromnej ilości informacji na temat Celtów, ich kultury materialnej i duchowej, historii badań, archeologii itd. Należy zaznaczyć, że treść dostępna jest w trzech językach: czeskim, niemieckim i francuskim. Na ścianach sal namalowane są motywy celtyckie lub wyświetlane są filmy ukazujące bóstwa tej kultury, a także bardziej przyziemny filmik przedstawiający wyrób wszelkich rzemiosł reprezentatywnych dla świata celtyckiego. W jednej z sal znajduje się także rekonstrukcja żarna obrotowego oraz koła garncarskiego.

Fot. 22 – Ekran dotykowy, menu w języku niemieckim.

Fot. 23 – Wercyngetoryks przed Juliuszem Cezarem – obraz wyświetlany na ekranie dotykowym.

Fot. 24 – Motywy celtyckie zdobiące przejście między salami w Centrum Kultury Celtyckiej.

Fot. 25 – Wnętrze chaty celtyckiej – po prawej widoczne krosno, po lewej ceramika celtycka.

Fot. 26 – Uzbrojenie celtyckie.

W głównym korytarzu na piętrze powstała wystawa zdjęć lotniczych przedstawiających oppida z terenów Czech m.in.: Závist, Stare Hradisko, Třísov. Są to zdjęcia zarówno aktualne jak i archiwalne z początku wieku XX. Na parterze pokazane zostały różne publikacje, pani pracująca w Centrum wręcza także okulary by w małej salce kinowej móc obejrzeć film zrobiony w technice 3D (anaglifowy). Jest to film trwający ok. 20 minut, przedstawiający na przykładzie historii jednego domostwa różne aspekty życia celtyckiego – wyrób monet i ceramiki, życie duchowe, walkę z nieprzyjacielem. Przed samym wyjściem z muzeum można zakupić pamiątkę w postaci wisiorka z motywem celtyckim, zawieszki w kształcie rybiego ogona, kopie monety celtyckiej, i tym podobne przedmioty wyrabiane przez grupy odtwórcze.

Fot. 27 – Celtyckie żarno obrotowe w jednej z sal Centrum.

Fot. 28 – Warsztat metalurga celtyckiego.

Fot. 29 – Zdjęcie lotnicze oppidum w Stradonicach – wystawa zdjęć lotniczych oppidów celtyckich z terenu Czech w Centrum Kultury Celtyckiej.

Warto dodać, że Centrum stało się również w swoim regionie miejscem celebracji głównych świąt celtyckich, czemu towarzyszą imprezy rekonstrukcyjne i festyny.

Fot. 30 – Podczas projekcji filmu o celtach w technice 3D.

Zarówno oppidum jak i Centrum objęte są projektem „Keltská Evropa”. Projekt ten został ufundowany przez Region Centralny Czech oraz Instytut Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego. Ma na celu popularyzacje celtyckiego dziedzictwa kulturowego i ekonomicznego. Symbolem projektu stały się trzy torquesy, każdy pokazany w innym kolorze. Mają one symbolizować trzy życia Celta- żółty to jego prawdziwe życie, zielony (jak patyna) życie i transformacja materii po śmierci oraz czarny jako odkrycie i ponowne narodziny w dzisiejszym świecie. Szczegółowych informacji można zaczerpnąć na stronie www.celticeurope.cz.

Fot. 31 – Logo projektu Keltska Evropa umieszczone na jednej z tablic na oppidum.

Fot. 32 – Restauracja „Keltovna” – ściany ozdobiono planami oppidów z terenu Czech i replikami uzbrojenia celtyckiego.

Załączam również pięciominutowy, bardzo ciekawy filmik o oppidum, pokazujący miejsce po osadzie i uzupełniony prostymi rekonstrukcjami komputerowymi ukazującymi hipotetyczny wygląd tej wielkiej osady celtyckiej.

Oppidum Stradonice
Otwarte cały rok, wstęp wolny

Centrum Kultury Celtyckiej
Czynne:
Maj-czerwiec od 10 do 17, Lipiec-Sierpień od 9 do 18, Wrzesień-Październik od 10 do 17
Wstęp: dorośli 50CZK (8zł), dzieci 20CZK (3-4zł)
Telefon: 311 693 100, nizbor@celticeurope.cz

Autor: Alicja Wrotek
Zdjęcia: Alicja Wrotek, Marcin Jaworski

II Międzyuczelniana Konferencja Naukowa „Roma, Romae, Romae…”

Posted in Konferencje with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 17 Maj 2011 by wodolot

Na stronie Studenckiego Koła Numizmatyków Uniwersytetu Warszawskiego pojawił się program kolejnej edycji konferencji Kół Naukowych skupionych wokół starożytnego Rzymu „Roma, Romae, Romae…”. Poniżej prezentujemy program i zapraszamy w imieniu organizatorów do uczestnictwa.

II Międzyuczelniana Konferencja Naukowa

„Roma, Romae, Romae…”

Instytut Archeologii UW
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
sala 2.06, 20 maja 2011 r.

PLAN KONFERENCJI:

I. OTWARCIE OBRAD 10:00-10:10

II. WYKŁAD INAUGURACYJNY 10:10-10:50
prof. dr hab. Władysław Duczko (IAiA AH)
„Gdzie Rzym, gdzie Krym a gdzie Skandynawia?”

III. SESJA HISTORYCZNA 10:50-12:10
1. mgr Michał Faszcza (IH UW) „Proces profesjonalizacji armii rzymskiej w III-I w. p.n.e.”
2. mgr Katarzyna Mejer (IFK UW) „Na co umarłby Juliusz Cezar gdyby nie Idy Marcowe?”
3. mgr Monika Wesołowska (IFK UW) „Frontinusa słów parę na temat wodociągów w Rzymie.”

IV. PRZERWA 12:10-12:30

V. SESJA NUMIZMATCZNA 12:30-15:00
1. mgr Kamil Kopij (IA UJ) „Pietas w propagandzie Sekstusa Pompejusza.”
2. Krzysztof Pakuła (IA UW) „Propaganda monet Nerona.”
3. Marcin Jaworski (IA UW) „Spintriae, czyli czym Rzymianie płacili za seks.”
4. mgr Katarzyna Lach (IA UJ) „Pierwsze emisje monet nomów. Egipt w okresie panowania Domicjana.”
5. mgr Agnieszka Fulińska (IA UJ) „Aleksander Wielki na monetach i medalach rzymskich.”
6. mgr Emilia Smagur (IA UJ) „Wpływ mennictwa rzymskiego na ikonografię monet władców kuszańskich.”

VI. PRZERWA 15:00-15:20

VII. SESJA ARCHEOLOGICZNA 15:20-17:30
1. mgr Marta Filipczak (IH UAM, IP UAM) „Etruskie wpływy w religijnej tradycji Rzymu.”
2. mgr Szymon Modzelewski (IA UW, IH UW) „Gospodarka Imperium i środowisko naturalne w okresie wczesnego Cesarstwa Rzymskiego (I-III w. po Chr.).”
3. Paulina Szulist (IA UW) „Wybrane motywy celtyckie w biżuterii z terenu rzymskiej Brytanii.”
4. Paweł Gołyźniak (IA UJ) „Wał Hadriana i Limes Arabicus – przykłady dwóch różnych
sposobów fortyfikowania granic przez starożytnych Rzymian.”
5. Marcin Romaniuk (IA UW) „Rzymskie fortyfikacje miejskie na obszarze północnej
Mezopotamii w okresie od I w. p.n.e. do podziału Cesarstwa Rzymskiego w 395r.”

VIII. ZAMKNIĘCIE OBRAD 17:30

Patronat Medialny:            Współorganizator:

 

Program konferencji można pobrać bezpośrednio ze strony IAUW w formacie *.pdf tutaj (474 KB) lub przeczytać na stronie SKN Numizmatyków UW.

(MJ)

Zatopione skarby, czyli badania z zakresu archeologii podwodnej

Posted in Sekcja podwodna, SKN Wodolot with tags , , , , , , , , , , , on 16 Maj 2011 by wodolot

Na sesję pod tym tytułem zapraszamy już jutro w ramach  warsztatów archeologicznych „Śladami świata starożytnego”.

Tym razem występujemy jako współorganizator i tym serdeczniej zapraszamy do wysłuchania wystąpień silnej reprezentacji  koła.

17 maja 2011 r. (wtorek), godz. 17.00

Instytut Archeologii UW (Szkoła Główna)

ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, sala 206


Program:


godz. 17.00-17.20

KRZYSZTOF BELICKI

INSTYTUT ARCHEOLOGII UW

Okręt punicki z Marsali.

godz. 17.20-17.40    

KAROLINA TRUSZ

INSTYTUT ARCHEOLOGII UW

Kelenderis – podwodna odyseja w poszukiwaniu zaginionego molo.

godz. 17.40-18.00  

MARTA BAJTLER

INSTYTUT ARCHEOLOGII UW

Antyczne wraki, jako ”brakujące ogniwo” w badaniach nad eksportem marmuru z Prokonezu.

godz. 18.00-18.20

OLGA WACHOWICZ

INSTYTUT ARCHEOLOGII UW

Aleksandria w świetle francuskich badań podwodnych, czyli frutti di mare dla archeologa.

godz. 18.20 

Dyskusja.

(MB)

%d bloggers like this: