Archiwum dla wraki

Archeologia podwodna w Turcji i we Włoszech

Posted in Sekcja podwodna, Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , on 5 listopada 2013 by wodolot

Na wykłady poświęcone archeologii podwodnej ponownie zaprasza nas Wrocław. Rok temu mieliśmy okazję uczestniczyć w odbywającym się tam 7th International  Symposium on Underwater Researchktóry zgromadził licznych badaczy zajmujących się badaniami podwodnymi.

W tym roku akademickim (28 – 30 kwietnia 2014 r.) Instytut Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego zaprasza nas na cykl wykładów poświęconych głównie archeologii podwodnej Włoch i Turcji.



PROGRAM:

dr Hakan Öniz 
[Departament Archeologii Uniwersytetu Selcuku (Konya) Turcja & UNESCO Underwater Archaeology Unitwin Network]

1. Archeologia podwodna w Turcji.
2. Stanowisko UNESCO wobec archeologicznych badań podwodnych.
3. Zagrożenia podwodnego dziedzictwa archeologicznego.
4. Badania archeologiczne wraków statków w strefie Morza Śródziemnego.
5. Badania podwodne portów we wschodniej części Morza Śródziemnego.
6. Edukacja międzynarodowa w dziedzinie podwodnych badań archeologicznych.


dr Michele Stefanile
[Departament Azji, Afryki i Morza Śródziemnego Uniwersytetu w Neapolu (Włochy)]

1. Archeologia podwodna we Włoszech, od działalności Lamboglia aż po projekt ARCHEOMAR.
2. Krajobraz podwodny Kampanii. Badania, ochrona i muzealnictwo podwodnego dziedzictwa kulturowego Zatoki Neapolitańskiej.
3. Antyczne porty na wybrzeżu Italii: Puteoli, portus annonarius.
4. Antyczne wraki statków zatopionych u wybrzeży Włoch.
5. Marzenie Caliguli: dwa okręty cesarskie w jeziorze Nemi.
6. Nowe badania w cieniu Wezuwiusza: Pompeii, Herculaneum, Stabiae.


dr Błażej Stanisławski

Archeologia podwodna w strefach Morza Śródziemnego i Morza Czarnego – historia, metody i perspektywy badawcze.

 

Instytut Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego
28 – 30 kwietnia 2014 r.

 

(MB.)

II Konferencja Archeologii Podwodnej SKBP 2013

Posted in Konferencje, Sekcja podwodna with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 13 maja 2013 by wodolot

W najbliższy piątek rozpoczyna się II Konferencja Archeologii Podwodnej zorganizowana przez Studenckie Koło Badań Podwodnych działające przy Zakładzie Archeologi Podwodnej IA UMK w Toruniu.

Znamy już harmonogram (poniżej). Szykują się bardzo ciekawe wystąpienia, gdzie nie zabraknie oczywiście reprezentacji Warszawy!

 

program konferencji 2013

17 – 18 maja 2013 r.

Instytut Archeologii UMK w Toruniu

ul. Szosa Bydgoska 44/48

W imieniu Organizatorów serdecznie zapraszamy!

(MB.)

7th INTERNATIONAL SYMPOSIUM ON UNDERWATER RESEARCH

Posted in Konferencje, Sekcja podwodna, Uncategorized with tags , , , , , , , , , , , on 28 października 2012 by wodolot

W dniach 20 – 22 marca we Wrocławiu odbędzie się 7th International  Symposium on Underwater Research. Spotkania te mają na celu wymianę informacji naukowych oraz technicznych pomiędzy uczestnikami zajmującymi się różnymi dyscyplinami związanymi z badaniami podwodnymi.

Główne obszary tematyczne, które będą poruszane na Sympozjum:

1. History of the underwater archaeology and research;

2. Underwater and maritime archaeology;

3. Shipbuilding and ship constructions;

4. Museology and conservation of the underwater heritage;

5. Communication and media studies (education and careers in underwater technology, underwater documentation, etc.);

6. Photography (photography and visualization at underwater research, image interpretation, etc.);

7. Ecology and environment (coral reefs, artificial reefs, marine pollution, etc.);

8. Geology and earth sciences (costal zone management, underwater marine mapping, navigation, etc.);

9. International and local law systems of protection the cultural and natural underwater heritage;

10. Technology (development in diving technology, equipments, undersea vehicles, etc.);

11. Medicine and first aid (diving safety, first aid, diving physiology, etc.);

12. Living resources (underwater visual census, behavior of organisms, etc.);

13. Engineering (platform and marine systems design, construction, installation, etc.);

14. Tourism (commercial diving, underwater games, recreation, ecotourism, tourist submersibles, marine aquariums, etc.);

Zgłoszenie (formularz rejestracyjny) można wysyłać do 15 lutego 2013 roku na e-mail:

Dr. Błażej Stanisławski (st-wski@wp.pl) i Dr. Hakan Oniz (hakan.oniz@gmail.com)

Akceptowane są prezentacje (15 min) oraz postery.

 

Organizatorzy:

– Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk. Ośrodek Badań nad Kulturą Późnego Antyku i Wczesnego Średniowiecza

– General Association of Mediterranean Archaeology

–  Instytut Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego

 

Szczegółowe informacje dostępne TUTAJ

(MB)

Podwodne nowinki

Posted in Ciekawostki, Sekcja podwodna with tags , , , , , , , , , , on 28 sierpnia 2012 by wodolot

Mimo, że w tym roku nie udało się Wodolotom dołączyć do zaprzyjaźnionych misji podwodnych w Rosji (Fanagoria) i Turcji (południowe wybrzeże), to z ogromnym zainteresowaniem śledzimy ich badania, które w tym sezonie były pełne podwodnych „niespodzianek” .

FANAGORIA

Ekipa archeologów podwodnych z Rosyjskiej Akademii Nauk, działająca od kilku lat w częściowo zalanym starożytnym mieście Fanagoria (Zat. Tamańska) w tym sezonie natrafiła na wrak!

Podczas poszukiwań założeń portowych, pod 1,5- metrową warstwą piasku odkryto wrak statku.

Jednostka mierzyła 15 m długości i ok 3 m szerokości. Prawdopodobnie był to statek z jednym masztem i z dwoma bocznymi sterami z okresu bizantyńskiego.

Drewniana konstrukcja została częściowo spalona przed zatonięciem, bezpośrednio w porcie Fanagorii. Nie odkryto także pozostałości ładunku (z wyjątkiem jednej amfory), który albo został wcześniej rozładowany, albo wyciągnięty po zatonięciu.

Wrak ma zostać wydobyty i stać się jedną z najważniejszych  atrakcji przyszłego Muzeum Fanagorii.

Więcej informacji tutaj

SIDE

Prospekcja południowych wybrzeży Turcji, prowadzona przez Centre for Underwater Research and Imaging (Eastern Mediterranean University) w tym roku swoje działania skupiła w porcie Side.  Na głębokości 4 m odkryto trzy stele grobowe, które możliwe że były ładunkiem statku, który zatonął w porcie. Stele datowane są na czasy hellenistyczne. Jedna z nich zawiera inskrypcję:  „Seimos Damatriou'” (Damatrios syn Semiosa).

wydobycie steli

dokumentacja znaleziska

film z odkrycia steli

(MB.)


Robert Stenuit w Warszawie

Posted in Ciekawostki, Sekcja podwodna with tags , , , , , , , , , , on 14 października 2011 by wodolot

Warszawskie Muzeum Nurkowania po raz kolejny zaprosiło wspaniałego gościa. Jest nim Dr Robert Stenúit, belgijski dziennikarz, pisarz i podwodny archeolog. Dr Stenúit jest założycielem Groupe de Recherche Archeologique Sous-Marine Post-Medieval (GRASP), w ramach której prowadzone są poszukiwania i badania wraków z XVI – XIX wieku.  Największą sławę przyniosło mu odnalezienie wraku okrętu hiszpańskiej armady „Girona”, ze złotem i srebrem na pokładzie. Kolejnym ważnym dokonaniem belgijskiego badacza było pozostanie w habitacie na mieszance tlenowo-helowej przez 49 godzin na głębokości 145 metrów.

Dr Stenúit podczas swojej wizyty w Warszawie spotka się z sympatykami nurkowania:

15.10.2011 (sobota) o godz. 18.30. w Muzeum Nurkowania
(ul. Grzybowska 88)

oraz wygłosi wykład:

16.10.2011 (niedziela) o godz. 12.00  w Instytucie Archeologii UW (sala 210):

„W poszukiwaniu wraków nowożytnych żaglowców i złota hiszpańskiej armady”

Więcej informacji znajduje się na stronie Muzeum Nurkowania

W imieniu organizatorów serdecznie zapraszamy!

Wyprawa rowerowa Chorwacja 2011 – pełna relacja

Posted in Aktualizacje, Kołowe wiadomości, Sekcja podwodna with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 22 września 2011 by wodolot

Na stronie koła powstała nowa zakładka „Chorwacja 2011„, w której znajduje się pełna relacja z przebiegu wyprawy rowerowej pt. Morska spuścizna Rzymian „chorwackiej” Dalmacji – wschodnim wybrzeżem Adriatyku”. Na stronie znajdują się dodatkowo opisy odwiedzanych muzeów i stanowisk  archeologicznych oraz galerie fotografii.

(MB)

Relacja z wyprawy rowerowej „Chorwacja 2011”

Posted in Ciekawostki, Sekcja podwodna with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 5 sierpnia 2011 by wodolot

Na przełomie kwietnia i maja br. w Chorwacji zrealizowany został interdyscyplinarny projekt naukowo – artystyczny. Zakładał odwiedzenie rzymskich stanowisk archeologicznych oraz muzeów archeologicznych położonych na wybrzeżu kraju. Przemierzenie całej zamierzonej trasy zrealizowane zostało w niekonwencjonalny sposób, bo na rowerach.

Fot.1 Przebyta trasa (źródło:Google Maps)

Naukowa część (Marta Bajtler, SKN „Wodolot” IAUW) zajmowała się zagadnieniem morskiej spuścizny Rzymian na wschodnim wybrzeżu Adriatyku (dokładnie w granicach państwa chorwackiego). Artystyczna (Joanna Kopeć, Wyższa Szkoła Sztuki i Projektowania w Łodzi) natomiast miała na celu rejestrację całości wyprawy za pomocą dwóch kamer umocowanych na rowerach oraz wszędzie gdzie się da. Z nakręconego materiału powstanie dokument.

Fot.2 Filmowiec "w akcji"

Projekt zakładał przejechanie całej zaplanowanej trasy Rijeka – Dubrownik na rowerach. Niestety, z powodu trudnych warunków pogodowych i terenowych ostatecznie nasze plany zostały zweryfikowane i wyprawę zakończyłyśmy w Splicie. Przejechałyśmy prawie 500 km, jadąc wybrzeżem i wyspami (Cres, Krk, Rab, Pag). Odwiedziłyśmy datowane na okres rzymski stanowiska archeologiczne oraz muzea posiadające w swoich zbiorach rzymskie zabytki, z głównym naciskiem na znaleziska podwodne.

Fot.3 Sprzęt

Początek trzytygodniowej wyprawy okazał się najcięższy, gdyż przyszło nam zmagać się z górzystą północą kraju. Wychodząc z (optymistycznego) założenia, że po „pod górkę” zawsze musi być „z górki”, przemierzyłyśmy Półwysep Istria i rozpoczęłyśmy etap wyspowy. Pogoda niestety dawała nam w kość: raz przyprażając bezlitosnym słońcem, innym razem zwiewając potężną wichurą wraz z całym rowerowym dobytkiem z drogi, bądź mocząc strugami deszczu. Jednak szczęśliwie, wciąż pełne sił dotarłyśmy na największą wyspę – Pag. Tu w mieście Novalja przeżyłam bardzo miłe (archeologiczne) zaskoczenie. Okazało się, iż  małe Muzeum Miejskie posiada bardzo liczne zbiory pochodzące z lokalnych badań podwodnych.

Fot.4 Muzeum Miejskie w Novalji - wystawa podwodna

Cała wyspa w swych wodach przybrzeżnych skrywa ogromną ilość podwodnych „skarbów”: wraki statków, zatopione porty, pojedyncze znaleziska kotwic, itd. W ostatnich latach miało miejsce wiele badań podwodnych prowadzonych przez chorwackich archeologów. W muzeum możemy zobaczyć m.in. oryginalną rzymską kotwicę wykonaną z drewna oraz naczynia ceramiczne  i amfory wydobyte z antycznego wraku. Jednak główną atrakcją nie są wcale te zabytki, a podziemny wodociąg z I w. n.e. Wykuty w żywej skale, ciągnie się przez 1042 metry i kończy w budynku muzeum.

Fot.5 Muzeum Miejskie w Novalji - rzymski wodociąg

Przejechawszy całą wyspę, która oferuje wspaniałe i bardzo zróżnicowane widoki (kamieniste pustkowia, wzgórza, solniska), dojechałyśmy do Zadaru.

Fot.6 Wyspa Pag

Miasto to nie dość, że posiada kapitalne Muzeum Archeologiczne, to jeszcze cieszy oko ruinami na świeżym powietrzu.  Muzeum posiada bogate zbiory iliryjskie greckie oraz rzymskie.

Fot.7 Antyczne ruiny,na tle późniejszej zabudowy, Zadar

Fot.8 Zbiory Muzeum Archeologicznego, Zadar

Oprócz stałej ekspozycji odwiedziłam także wystawę czasową podsumowującą wykopaliska prowadzone przez Muzeum w latach 2005 – 2010. Muzeum bardzo prężnie działa na polu archeologii podwodnej, dlatego ekspozycja zawiera wiele eksponatów oraz prezentuje plansze z tej dziedziny. Naukowcy z Zadaru w ciągu ostatnich 5 lat przebadali liczne wraki antyczne przewożące nie tylko transporty amfor, ale i sarkofagi oraz dzieła sztuki.

Fot.9 Jedna z plansz o badaniach podwodnych, Muzeum Archeologiczne, Zadar

  Zaraz przed wejściem do muzeum zwiedzić można ruiny rzymskiego forum. Ekspozycja niestety pozostawia wiele do życzenia, gdyż każdy turysta może sobie po prostu usiąść na fragmencie antycznego architrawu bądź poleżeć w cieniu antycznej kolumny. Mimo to wszystko jest pięknie wkomponowane w tło otaczających zabytkowych kościołów i tworzy spójną całość.

Fot.10 Ekspozycja niestety pozostawia wiele do życzenia...

Fot.11 Rzymskie forum, Zadar

Opuściwszy Zadar jechałyśmy dalej wzdłuż wybrzeża, kierując się w stronę Splitu. Po drodze miałyśmy okazję podziwiać urokliwe miasteczka (Vodice, Primošten i in.) jak i bardziej popularny Trogir czy Szybenik. Wszystkie te miejsca oferują cudowny klimat miast śródziemnomorskich z wąskimi uliczkami, czerwonymi dachówkami i knajpką na każdym rogu.

Fot.12 Panorama miasteczka Primošten

Fot.13 Mijane pustkowia

Pozostawiając za sobą senne miasteczka, wjechałyśmy do Splitu – drugiego, co do wielkości miasta Chorwacji. Skończyły się puste drogi i przyjaźni kierowcy, którzy machali do nas z samochodów, dodając otuchy. A zaczęły niebezpieczne i zatłoczone ulice, gdzie kierowcy niezważając na rowerzystów, machali do nas raczej po to by wyrazić swoje niezadowolenie. Jednak wszystkie nieprzyjemności na drodze rekompensowali wciąż tak samo przyjaźni i pomocni mieszkańcy oraz wspaniałe ruiny pałacu Dioklecjana, które powinny zachwycić każdego archeologa śródziemnomorskiego.

Fot.14 Ruiny pałacu Dioklecjana, Split

Przez stulecia mury pałacu zbudowanego na planie obozu rzymskiego zostały wchłonięte przez rozbudowujące się miasto. Dlatego współcześnie niekiedy ciężko jest rozróżnić, gdzie mamy jeszcze do czynienia z antyczną budowlą, a gdzie już z średniowiecznymi kamieniczkami.

Fot.15 Antyk wciąż żywy, Split

W Okolicach Splitu odwiedziłyśmy także inne ruiny.  Antyczna Salona funkcjonująca jako rzymska kolonia od I w.p.n.e. posiada dużo dłuższą i interesującą historię. Obecnie jest to kompleks zajmujący rozległy teren, jednak w bardzo niewielkiej części przebadany archeologicznie. Ruiny leżą na obrzeżach współczesnej aglomeracji, a niekiedy nawet miejscowi nie wiedzą jak do nich dotrzeć. Niesamowite dla nas było to, że w niedzielne popołudnie dzieci rozgrywały mecze piłki nożnej w ruinach piątowiecznej bazyliki, pary podziwiały widoki siedząc na pozostałościach murów miejskich, a całe rodziny piknikowały przy zestawie ogrodowym składającym się z kapiteli kolumn (taboreciki) oraz wieka sarkofagu (stół). Mimo tego zobaczyć można, oprócz ww. bazylik, także amfiteatr, teatr, wspominane mury obronne oraz pozostałości świątyni (podium).

Fot.16 Mecz w ruinach piątowiecznej bazyliki, Salona

Fot.17 "Zestaw ogrodowy", Salona

W Splicie znajduje się wiele tematycznych muzeów. Nie mogąc odwiedzić wszystkich udałam się do Muzeum Archeologicznego, które posiada liczne zbiory rzemiosła i sztuki rzymskiej. Są to nie tylko drobne artefakty jak ceramika, biżuteria czy broń, ale także wspaniałe przykłady rzeźby. W lapidarium, które zajmuje teren dookoła muzeum znajdują się posągi bóstw, wspaniałe sarkofagi, ołtarze i stele.

Fot.18 Lapidarium, Muzeum Archeologiczne, Split

Split był ostatnim przystankiem na rowerowej trasie. Do Zagrzebia, skąd miałyśmy pociąg do Polski, pojechałyśmy również pociągiem. Muzeum Archeologiczne w stolicy było ostatnim odwiedzonym przeze mnie miejscem. Zbiory antyczne pochodzą tak z terenów nadmorskich, jak i z głębi kraju. Dlatego więcej ekspozycji poświęcone jest funkcjonowaniu prowincji Panonia niż nadmorskiej Dalmacji. Mimo to znalazło się miejsce dla imponującego zbioru waz greckich.

Fot.19 Zbiór waz greckich, Muzeum Archeologiczne, Zagrzeb

Naukowe opracowanie tematu „Morska spuścizna Rzymian w chorwackiej Dalmacji” szerzej omówione zostanie w artykule naukowym w AR Rocznik Archeologiczny Vol. III (3) oraz w specjalnym wydaniu o archeologii podwodnej w popularno – naukowym Kwartalniku Akademickim AD REM.

Fot.20 Uczestniczki wyprawy

Projekt współfinansowany był przez Radę Konsultacyjną ds. Studenckiego Ruchu Naukowego.

Autor: Marta Bajtler

Fotografie: Marta Bajtler

%d bloggers like this: