Archiwum dla antropologia

Sympozjum „Kontakty ponadregionalne kultury wielbarskiej” , 20-21 października, Gdańsk

Posted in Konferencje with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 12 października 2011 by wodolot

W imieniu organizatorów zapraszamy na sympozjum poświęcone kulturze wielbarskiej i tematom pokrewnym odbywające się w dniach 20-21 października (czwartek-piątek) w Centrum Edukacji Archeologicznej „Błękitny Lew” w Gdańsku przy ulicy Chmielnej 53. Sympozjum patronować będzie honorowy komitet w składzie: prof. dr hab. Magdalena Mączyńska, prof.dr hab. Wojciech Nowakowski,  prof. dr hab.Tadeusz Grabarczyk i dr Henryk Machajewski. Koszt uczestnictwa wynosi 100 zł, a dla emerytowanych archeologów i studentów archeologii przewidziano zniżkę w wysokości 50%. Wpłaty bezpośrednio w kasie Muzeum w dniu rozpoczęcia spotkania. Przewidziano również publikację pokonferencyjną.

Jak piszą organizatorzy: Okres wpływów rzymskich i schyłek starożytności na ziemiach polskich, jakkolwiek stosunkowo dobrze poznany, budzi wciąż żywe zainteresowanie archeologów. Dotyczy to także zjawiska kulturowego, które od ponad 35 lat nosi miano kultury wielbarskiej.

Jak każda z egzystujących w tym czasie kultur jest ona otwarta na najrozmaitsze prądy czy nowości tak w zakresie źródeł ruchomych, jak i tych związanych chociażby ze zwyczajami pogrzebowymi. Mamy rzecz jasna świadomość o bliskich kontaktach z germańskimi kulturami nadłabskiego kręgu kulturowego, z kulturami lokalnymi jak przeworska czy krąg kultur zachodniobałtyjskich a później z zespołem kultury czerniachowskiej. Nieobce, co zrozumiałe, są kontakty z szeroko rozumianą Skandynawią. Spotykamy się też ze zjawiskiem obecności różnorodnych elementów wielbarskich w materiałach wymienionych kultur.

Istotnym czynnikiem stymulującym owe kontakty były funkcjonujące wówczas szlaki handlowe, z których najważniejsze znaczenie miał tzw. szlak bursztynowy. Nie mniej istotne były też szlaki morskie a także bezpośrednie kontakty społeczności wszystkich wymienionych zespołów kulturowych.

Sądzimy, że znaczny przyrost bazy źródłowej pozwoli na uzmysłowienie owych wzajemnych kontaktów i być może na pewne uporządkowanie dotychczasowej wiedzy.

Do wygłoszenia referatów organizatorzy zaproszą wybitnych specjalistów z tego okresu pradziejowego zarówno archeologów jak i specjalistów innych dziedzin nauki od zawsze współpracujących z archeologami jak antropologów, historyków starożytności, językoznawców, paleobotaników, dendrologów, geologów, włókienników i innych.

Źródło: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku

Kontakty ponadregionalne kultury wielbarskiej
Przemiany kulturowe w okresie wpływów rzymskich na Pomorzu

 20-21 października
Centrum Edukacji Archeologicznej „Błękitny Lew”

ul. Chmielna 53
Gdańsk

ORGANIZATORZY:

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku
Stowarzyszenie Promocji Zabytków Archeologicznych w Gdańsku
Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego
Instytut Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego
Fundacja Ochrony Zabytków w Gdańsku

PROGRAM KONFERENCJI:

Czwartek, 20 października

9.30 Otwarcie obrad sympozjum, powitanie uczestników
9.40 Prof. dr Jerzy Kmieciński (Łódź) – Rola archeologii w świadomości historycznej współczesnego społeczeństwa. Referat.
10.00 Prof. dr hab. Aleksander Bursche (Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego) – Kontakty kultury wielbarskiej w świetle znalezisk monet – 25 lat później. Referat.
10.20 Dr Adam Cieśliński (Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego)– Kurhany kultury wielbarskiej. Referat.
10.40 Prof. dr hab. Grażyna Łopuszańska (Instytut Germanistyki Uniwersytetu Gdańskiego) – Językoznawstwo w archeologii. Referat.
11.00 Dyskusja.
11.20 Promocja książek:1. B. Kontny, J. Okulicz-Kozaryn, M. Pietrzak, Nowinka, Site 1, The cementery from the Late Migration Period in the northern Poland. 2. Między kulturą pomorską, a kulturą oksywską. Przemiany kulturowe w okresie lateńskim; przerwa na kawę.
12.00 Dr Bartosz Kontny, lic. Zofia Ogonowska (Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego) – Rzymski trop? Niezwykły pas z Pruszcza Gdańskiego. Komunikat.
12.10 Prof. dr hab. Magdalena Mączyńska (Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego), prof. dr hab. Maciej Pawlikowski (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie) – Badania stanowiska bagiennego w Borczu-Babim Dole, pow. Kartuzy, stan. 2. Referat.
12.30 Dr hab. Krzysztof Walenta (Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego) – Osady i osadnictwo ludności kultury wielbarskiej na przykładzie tzw. Ziemi Chojnickiej. Referat.
12.50 Mgr Andrzej Kasprzak (Muzeum w Koszalinie) – Pochówki ludności kultury wielbarskiej odkryte w sezonach 2008-2010 na cmentarzysku w Czarnówku, gm. Nowa Wieś Lęborska, stan. 5. Referat.
13.10 Mgr Magdalena Benysek (Instytut Geoekologii i Geoinformacji UAM w Poznaniu), mgr Maciej Marczewski (Instytut Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego) – Datowanie radiowęglowe stanowisk z okresu wpływów rzymskich na Pomorzu – dawne badania i najnowsze wyniki na podstawie prób ze stan. 5 w Czarnówku, gm. Nowa Wieś Lęborska. Referat.
13.30 Mgr Adam Ostasz (Muzeum Archeologiczne w Gdańsku) – Nowe materiały do badań regionalnych i ponadregionalnych kultury wielbarskiej-Lipianki, gm.Kwidzyn,stan.3. Część I. Referat.
13.50 Dr Anna Strobin (Instytut Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego) – Nowe materiały do badań regionalnych i ponadregionalnych kultury wielbarskiej – Lipianki, gm.Kwidzyn, stan.3. Część II. Referat.
14.10 Dyskusja.
14.30 Przerwa obiadowa.
15.40 Dr hab. prof. UG Andrzej P. Kowalski (Instytut Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego)– Ozdoby germańskie. Nazewnictwo i symbolika. Referat.
16.00 Mgr Jolanta Szałkowska-Łoś (Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy) – Wybrane pochówki rejestrowane na cmentarzysku w Zakrzewskiej Osadzie, gm. Więcbork-przyczynek do poznania kontaktów ponadregionalnych kultury wielbarskiej. Komunikat.
16.10 Mgr Małgorzata Kurzyńska (Muzeum im. ks. dr Władysława Łęgi w Grudziądzu) – Ponadregionalne elementy kulturowe uchwycone na cmentarzyskach kultury wielbarskiej w późnym okresie wpływów rzymskich i wczesnej fazie wędrówek ludów w północno-wschodniej części ziemi chełmińskiej. Referat.
16.30 Mgr Joanna Struwe (Instytut Archeologii UMK w Toruniu) – Ceramika wykonana przy pomocy koła garncarskiego jako przejaw kontaktów ponadregionalnych na osadzie społeczności kultury wielbarskiej w Warlubiu (pow.świecki). Referat.
16.50 Mgr Ewa Fudzińska (Muzeum Zamkowe w Malborku), dr Piotr Fudziński (Tczew) – Kontakty ponadregionalne kultury wielbarskiej na prawobrzeżnym Powiślu w świetle badań cmentarzyska w Nowym Targu i mikroregionu nowotarskiego. Referat.
17.10 Prof. dr hab. Janusz Piontek, mgr Beata Iwanek (Instytut Antropologii UAM w Poznaniu) – Szkieletowe wyznaczniki warunków życia ludności kultury wielbarskiej w ujęciu porównawczym. Referat.
17.30 Dr Henryk Machajewski (Instytut Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego) – Oblicze Pomorza po rozproszeniu się ludności kultury wielbarskiej. Referat.
17.50 Prof. dr hab. Jan Schuster (Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego) – Kultura wielbarska, a krąg nadłabski- zasiedztwo, interakcja lub wzajemna obojętność. Referat.
18.10 Dyskusja.
Około godz. 18.30 rozpoczęcie spotkania koleżeńskiego.

Piątek 21 października

9.30 Dr hab. prof. UMK Daniel Makowiecki (Instytut Archeologii UMK w Toruniu), mgr Marzena Makowiecka (Pracownia Archeozoologiczna w Rokietnicy) – Źródła archeozoologiczne do poznania gospodarki zwierzętami kultury wielbarskiej na Pomorzu Nadwiślańskim. Referat.
9.50 Mgr Radosław Prochowicz (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie) – Mikroregion osadniczy kultury wielbarskiej nad dolnym Orzycem. Referat.
10.10 Dr Franciszek Rożnowski (Słupsk), dr Lidia Cymek (Akademia Pedagogiczna w Słupsku) – Najnowsze wyniki badań antropologicznych ludności kultury wielbarskiej na Pomorzu. Referat.
10.30 Dr Andrzej Michałowski, mgr Milena Teska (Instytut Prahistorii UAM w Poznaniu), dr Daniel Żychliński (Archeologiczna Pracownia Badawcza „Thor”) – Interakcje regionalne w południowo-zachodniej strefie kultury wielbarskiej. Referat.
10.50 Dr Jarosław Lewczuk (Pracownia Archeologiczna dr Jarosław Lewczuk, Zielona Góra) – Kultura wielbarska na środkowym Nadodrzu. Referat.
11.10 Dr Tomasz Gralak (Instytut Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego) – Kultura przeworska i wielbarska – w poszukiwaniu przyczyn odmienności. Referat.
11.30 Dr hab. prof. UŁ Marek Olędzki (Instytut Politologii Uniwersytetu Łódzkiego) – Cmentarzysko z kręgami kamiennymi w Mnichu k/Kutna jako wyraz oddziaływań kultury wielbarskiej na środowisko kultury przeworskiej. Referat.
11.50 Dyskusja, przerwa na kawę.
12.20 Mgr Marcin Woźniak (Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. S. Woydy w Pruszkowie) – Północne Mazowsze u schyłku antyku. Wybrane problemy badań nad późną fazą kultury wielbarskiej. Referat.
12.40 Dr Wadim Bielawiec (Instytut Historii NAN Białorusi) – Kontakty ponadregionalne osadnictwa kultury wielbarskiej z Środkowego Nadbuża na przykładzie materiałów z cmentarzyska Piatrowicze (Białoruś). Referat.
13:00 Dr Barbara Niezabitowska-Wiśniewska (Instytut Archeologii UMCS w Lublinie) – Ulów, stanowisko 7 – nowe cmentarzysko kultury wielbarskiej na Roztoczu Środkowym-z badań nad kontaktami kultury wielbarskiej i kultury czerniachowskiej. Referat.
13.20 Mgr Maxim Lewada (Kijów) – Świątynie kultury czerniachowskiej. Referat.
13.40 Dr Nina Lau (Zentrum für Baltische und Skandinavische Archäologie, Schleswig) – Das Fürstengrab der Wielbark-Kultur von Pillgramsdorf/Pielgrzymowo. Referat.
14.00 Dr Ruth Blankenfeldt (Zentrum für Baltische und Skandinavische Archäologie, Schleswig) – Funde mit Wielbark-Bezug im Thorsberger Opfermoor. Referat.
14.20 Dyskusja.
15.00 Prof. dr hab. Magdalena Mączyńska (Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego) – Podsumowanie sympozjum.
Około godz.15.30 zakończenie sympozjum

Program konferencji można pobrać ze strony Muzeum Archeologicznego w Gdańsku lub bezpośrednio tutaj: *.pdf (249KB) lub *.doc (37KB).

(MJ)

Národní muzeum – Muzeum Narodowe w Pradze – Budynek Główny

Posted in Archeologiczny Przewodnik Muzealny with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 4 maja 2011 by wodolot

Będąc w Pradze, warto zejść z ruchliwych staroměstskéch uliczek i poświęcić pół dnia na zwiedzenie obszernych zbiorów Budynku Głównego Muzeum Narodowego. A jest co zwiedzać, gdyż na trzech piętrach znajduje się aż siedem stałych ekspozycji, które uzupełniane są przez wystawy czasowe. Kolekcje prezentowane w Budynku Głównym skupione zostały wokół szeroko pojętej historii – od historii naturalnej, przez historię życia na Ziemi, po historię człowieka. Każdy może znaleźć coś, co go zainteresuje. A trzeba się pośpieszyć, gdyż od 8 lipca 2011 roku muzeum zostanie zamknięte na 43 tygodnie – zaplanowane do połowy 2015 roku prace restauratorskie będą największymi jakie podjęto od czasu powstania budynku, ponad sto lat temu.

Fot. 1 – Model Muzeum Narodowego w Pradze wykonany w programie Google SketchUp (źródło: Google Earth)

Muzeum Narodowe jest największą jednostką muzealną w Czechach, pełniąc centralną funkcję kolekcjonerską, naukową, edukacyjną i metodologiczną. Posiada pięć wyspecjalizowanych jednostek gromadzących dokumentację fizyczną z dziedzin historii naturalnej, prehistorii i historii Czech oraz innych krajów, mineralogii, geologii, petrologii, paleontologii, hydrobiologii, mikologii, botaniki, entomologii, zoologii, antropologii, prehistorii i protohistorii, archeologii średniowiecza, archeologii klasycznej, historii Czech, etnografii, numizmatyki (w tym nieeuropejskiej), historii teatru, historii edukacji fizycznej i sportu, prahistorii i historii antycznej Bliskiego Wschodu i Afryki, nieeuropejskiej etnografii, kultur azjatyckich, muzykologii i bibliologii – jednym słowem, gromadzą wszystko. Obecnie kolekcja zawiera około 14 milionów przedmiotów znajdujących się w kilkudziesięciu jednostkach muzealnych.

Monumentalny gmach muzeum mieści się na południowym końcu placu Wacława. Budowa trwała od lipca 1885 roku do początku 1891r. Wykończenie dekoracji i umeblowanie zajęło kolejnych dziesięć lat, a w 1901r. pierwsze naprawy były już konieczne. Mimo ogromnych rozmiarów gmachu, już w 1904 roku wyrażano opinię, że nie będzie on zdolny pomieścić rozrastających się kolekcji. Budynek nie ucierpiał mocno w trakcie II Wojny Światowej – okupanci skonfiskowali dziesięć brązowych figur z fasady budynku, lecz wróciły one niezniszczone po wojnie. Jednakże 7 maja 1945 roku, niemiecka bomba lotnicza trafiła w centralny trakt muzeum zawierający kolekcje zoologiczne – naprawę uszkodzeń przeprowadzono w pierwszych latach po wyzwoleniu. W 1968 roku, gdy wojska Układu Warszawskiego pacyfikowały Praską Wiosnę ramach operacji Dunaj budynek został ostrzelany przez żołnierzy sowieckich – fasada została dotkliwie uszkodzona seriami z karabinów maszynowych. Uszkodzono kolumny z piaskowca i gipsu, zniszczono kamienne posągi, uszkodzono reliefy. W latach 70-tych, gdy naprawiano owe zniszczenia, pojawiło się kolejne zagrożenie. Podczas pobliskich prac podziemnych przy budowie metra, w trakcie wysadzania skał obluzował się jeden z ryzalitów przy fasadzie a w ciągu kilku dni pojawiły się pionowe pęknięcia – całą sekcję trzeba było odciąć od fasady, hydraulicznie podnieść a szczeliny uzupełnić. Budowa drogi północ-południe, ukończonej w 1978r. odcięła Muzeum na stałe od Placu Wacława i infrastruktury miejskiej, lecz z drugiej strony postęp urbanizacyjny sprawił, że przy muzeum funkcjonuje stacja przesiadkowa metra. Dzięki temu, choć narażone na hałas, wibracje i kurz, muzeum jest łatwiej osiągalne, a zbiory może obejrzeć większa ilość zwiedzających.

Fot. 2 – Zniszczenia bo eksplozji bomby lotniczej w 1945r.  (źródło: strona muzeum)

Fot. 3 – Zniszczenia w wyniku ostrzału przez wojska Układu Warszawskiego w 1968r. (źródło: strona muzeum)

Kasy znajdują się na parterze, tuż przed szatniami. Do wyboru jest szereg biletów – w zależności od liczebności i składu wiekowego grupy. Dodatkowo, można nabyć trzydniowy bilet na szereg placówek muzealnych, co zagwarantuje niezapomniane wrażenia i okazję do przemierzenia Pragi szlakami innymi niż standardowo klepane w przewodnikach. Warto pamiętać, że zdjęcia można robić tylko po nabyciu zezwolenia (naklejki), którego cena, w przeliczeniu, jest symboliczna (niektóre zapuszczone polskie muzea archeologiczne mogłyby iść w ślady wprowadzając takie zezwolenia jako dodatkową formę dochodu). Po nabyciu biletów wkroczyć można do wielkiego hallu, którego potężne schody i wykładane marmurami korytarze prowadzą na trzy piętra ekspozycji. Ściany korytarzy muzeum zdobią wielkie malowidła krajobrazów Czech. Tu i ówdzie znaleźć można również szczególnie ciekawe okazy zwierząt, w tym włochaty łeb mamuta i ogromnego wypchanego tygrysa. Na pierwszym i drugim piętrze mieszczą się wystawy czasowe. Drugie piętro zawiera również stałą ekspozycję archeologiczną, poświęconą prehistorii Czech, Słowacji i Moraw oraz zbiory mineralogiczne i petrologiczne. Trzecie piętro zawiera kolekcję antropologiczną z obszernym zbiorem paleopatologicznym, dział paleontologiczny z nowo otworzoną sekcją poświęconą poznaniu geologicznej przeszłości Ziemi, kolekcję osteologiczną oraz zoologiczną. Muzeum posiada również Panteon z galerią, ekspozycję orderów, medali i odznaczeń oraz aulę wykładową i bibliotekę z czytelnią.

Fot. 4 – Główny hall muzeum – zdjęcie panoramiczne.

Podczas naszego pobytu pod koniec kwietnia 2011 prezentowane były dwie wystawy czasowe: posterowa Tajemnice Materiału (5.01.2011-6.07.2011) oraz multimedialna, skierowana bardziej do młodszego odbiorcy, Stare Legendy Czeskie (6.10.2010-6.07.2011). Opiszemy je osobno, w kolejnych wpisach. Zwiedzanie rozpoczynamy od ostatniego piętra, aby skończyć na dziale archeologicznym.

Zwiedzanie trzeciego piętra rozpocząć można albo z galerii Panteonu – zbioru popiersi znamienitych przedstawicieli czeskiego społeczeństwa lub od sekcji zoologicznej. W tej drugiej, znajdują się setki wypchanych gadów, ssaków, ptaków, płazów, owadów oraz szkielety, okazy w formalinie i zasuszone pancerze. Warto chociażby stanąć oko w oko z niedźwiedziem polarnym, zobaczyć wymarłego dodo, czerwoną pandę, kolekcję żywych skamielin czy przejść pod szkieletem wieloryba, który wisi w przejściu do kolekcji osteologicznej. Ta zawiera ponad dwieście czaszek i szkieletów ssaków ułożonych zgodnie z systematyką. Oprócz pełnych szkieletów zaprezentowane są zęby, poroże oraz inne części ciała kręgowców.

Fot. 5 – Jedna ze ścian Panteonu.

Fot. 6 – Wiszący pod sufitem szkielet wieloryba imponuje rozmiarem.

Kolekcja paleontologiczna podzielona jest na pięć sal, w których okazy ułożone zostały zgodnie z rozwojem życia na Ziemi. Zwiedzanie rozpoczyna się od strony Panteonu. Za nim, w pierwszej sali zaprezentowano szeroką kolekcję starszych paleozoicznych organizmów – trylobitów, amonitów, mięczaków ze środkowych i zachodnich Czech należących do kolekcji sławnego francuskiego paleontologa J. Barnarda a przekazanych Muzeum na mocy jego testamentu. Kolejna sala zawiera skamieliny roślin i kręgowców z wczesnego Paleozoiku z Masywu Czeskiego. W sali mezozoicznej znajduje się bogata kolekcja flory i fauny z okresu Kredy a w kolejnej z epoki kenozoicznej i czwartorzędu, wśród których znajdują się okazy fauny z okresu ostatniego zlodowacenia – kości mamuta i odtworzony okaz, nosorożec włochaty, hiena jaskiniowa oraz niedźwiedź jaskiniowy. Ostatnia sala podsumowuje rozwój życia na Ziemi z przykładami wymarłej flory i fauny z całego świata. Ta ostatnia część wystawy pokazuje jak życie wyewoluowało na ziemi, od pierwszych organizmów bytujących w beztlenowym środowisku w pobliżu kominów geotermalnych, przez wielką florę i faunę paleozoiku i mezozoiku, po współczesne organizmy. Wystawę uzupełniają plansze barwne i okazy i odlewy skamielin, w tym czaszki tyranozaura.

Fot. 7 – Kącik dla dzieci – układanie dinozaurów.

Fot. 8 – Model kostny mamuta.

Fot. 9 – Mamut jak żywy!

Kolekcja antropologiczna choć mieści się w małej sali, to zawiera wybór z ponad 20000 osobników z pochówków szkieletowych i kremacyjnych znajdujących się w zbiorach muzealnych. Zaprezentowano tu narzędzia i metody, jakimi posługują się antropolodzy podczas badań z oddzielnymi sekcjami poświęconymi osteometrii i osteomorfoskopii. Wystawa zwiera też sekcję poświęconą rozpoznawaniu indywidualnych cech osobników oraz dział śladów urazów i zabiegów widocznych na kościach. Oddzielnie zaprezentowano ślady chorobowe widoczne w materiale kostnym. Kości większości z osobników pochodzą ze stanowisk wczesnośredniowiecznych i starszych.

Fot. 10 – Kręgosłup wykrzywiony w skutek zesztywniającego zapalenia stawów (ZZS).

Fot. 11 – ślady po zaleczonych trepanacjach i złamaniach kości czaszki.

Wystawy na pierwszym piętrze osiągalne są poprzez Panteon. Na lewo po wejściu do niego znajduje się kolekcja mineralogiczna i petrologiczna, na prawo archeologiczna. Ta pierwsza zawiera ponad 10000 przedmiotów, w tym minerałów, kamieni szlachetnych i półszlachetnych, skał, meteorytów oraz tektytów prezentowanych w pięciu salach. Na początku oglądamy kolekcję minerałów z całego świata ułożonych wg systematyki mineralogicznej, od najprostszych pierwiastków po złożone związki. Ciekawe są zarówno okazy czystego złota czy srebra, naturalne diamenty, jak i rzadkie okazy związków siarki ulegające degradacji pod wpływem światła – dostępne do obejrzenia w zaciemnionych gablotach. Wystawa oprócz różnorodności rodzajów pokazuje zróżnicowanie kolorystyki i form krystalicznych. Na końcu sali znajduje się kolekcja szklanych imitacji najważniejszych diamentów na świecie, wśród których znajdują się m.in. Koh-i-noor czy Millenium Star. Dwie małe sale za kopiami diamentów zawierają kolekcję meteorytów i tektytów oraz wystawę kamieni szlachetnych. W pierwszej ciekawostką są meteoryty z terenu Polski, m.in. z Pułtuska. Kolejne dwie sale poświęcone są minerałom występującym na terenie Czech.

Fot. 12 – Ciąg gablot w pierwszej sali wystawy mineralogicznej, w tle wejście do sali z ekspozycją kamieni szlachetnych (po lewej) oraz meteorytów i tektytów (po prawej).

Fot. 13 – Najlepszy, najprostszy i najbardziej spektakularny sposób na pokazanie właściwości magnetytu.

Fot. 14 – Wystawa kamieni półszlachetnych.

Ostatnia i najważniejsza (dla nas) ekspozycja poświęcona jest znaleziskom archeologicznym z terenu Czech, Słowacji i Moraw. Sześć kolejnych sal zawiera zabytki datowane od Górnego Paleolitu  po czasy wczesnośredniowieczne. Zabytki prezentowane są w systemie ciągu gablot biegnących wzdłuż prawych ścian nieprzerwanie przez wszystkie sale. Każda z sekcji uzupełniona jest planszami i gablotami znajdującymi się po lewej stronie prezentującymi konkretne, ważne zagadnienia oraz szczególnie ważne zabytki. Zabytki, oprócz ułożenia chronologicznego podzielono geograficznie – pierwsze są zabytki z Czech, a za nimi pochodzące z Moraw i Słowacji. Pierwsza, największa sala poświęcona jest kulturom paleolitycznym i neolitycznym. Wystawę uzupełniają instalacje przedstawiające wygląd pierwotnych form człekokształtnych, plansze pokazujące zasięg występowania poszczególnych kultur Paleolitu i Neolitu, oraz kolekcję kopii idoli cykladzkich. Druga sala zawiera zabytki późnopaleolityczne, a towarzysząca wystawa zawiera pochówek w pozycji podkurczonej na prawym boku oraz plansze prezentujące zakres wytwórstwa i zróżnicowanie rytuału pogrzebowego tej epoki. Kolejna sala poświęcona jest przejściu z neolitu do epoki brązu, a jej zwieńczeniem są zabytki z kręgu egejskiego, w tym kopia tzw. Bogini z Wężami odkrytej przez Arthura Evansa na Krecie. Kolejna zawiera zabytki od wczesnej epoki brązu po wczesną epokę żelaza a następna poświęcona jest celtom, okresowi wpływów rzymskich i wędrówek ludów, po czym następuje przejście do działu wczesnego średniowiecza i początków państwowości czeskiej. Oddzielnie wyeksponowane modele domów, dymarek, wozów, olbrzymia dłubanka a nawet kopia rzeźby Umierającego Gala uzupełniają przestrzeń każdej z sekcji.

Fot. 15 – Pierwsza sala wystawy archeologicznej – po prawej widoczny ciąg gablot, po lewej instalacje uzupełniające ekspozycję.

Fot. 16 – Rekonstrukcje wyglądu homo erectus, homo neandertaliensis i homo sapiens.

Fot. 17 – Kopie kamiennych wenusek neolitycznych ze stanowisk Petronice i Dolni Vestonice.

Fot. 18 – Iście mikroskopijnych rozmiarów paciorki neolityczne.

Fot 19 – Neolityczne żarna siodłowe.

Fot. 20 – Minojska Bogini z Wężami z Krety.

Fot. 21 – Scytyjska ozdoba w kształcie jelenia.

Fot. 22 – Od wczesnego brązu (od prawej) do wczesnego żelaza (po lewej) – zdjęcie panoramiczne.

Fot. 23 – Brązowe toporki.

Fot. 24 – Kamienna rzeźba przedstawiająca wojownika celtyckiego.

Fot. 25 – Celtyckie zawieszki  i amulety.

Fot. 26 – Kości do gry.

Fot. 27 – Ekspozycja zabytków wczesnośredniowiecznych – zdjęcie panoramiczne.

Fot. 28 – Wczesnośredniowieczna biżuteria.

Muzeum to istny pochłaniacz czasu. Najlepiej umieścić je na pierwszej liście miejsc do odwiedzenia danego dnia, gdyż przemierzenie wszystkich sal zajmuje dobrych kilka godzin. Na niestrudzonych gości czeka jeszcze przyjemna kafejka (z pysznym ciastem orzechowym) oraz sklepik muzealny oferujący publikacje, szereg przewodników po praskich muzeach oraz katalogi minionych wystaw. Kto może niech się śpieszy przed zamknięciem muzeum do 2015 roku!

Fot. 29 – Gmach muzeum skąpany w nocnej mgle.

Národní muzeum
http://www.nm.cz/

Václavské náměstí 68
115 79 Praha 1

Poniższe godziny obowiązują do 7 lipca 2011 – po tej dacie budynek zostaje zamknięty w celach rekonstrukcyjnych i konserwatorskich na okres 43 miesięcy (do połowy 2015r).

Czynne: Pon. – Nie. 10-18; pierwszy wtorek miesiąca – zamknięte, pierwsza środa miesiąca 10-20
Ceny biletów: normalny – 150CZK (25zł), ulgowy – 100CZK (17zł). rodzinny – 250CZK (40zł), grupa szkolna z 1 nauczycielem – 50CZK/os (8zł), bilet roczny – 600CZK (98zł)
Zezwolenie na robienie zdjęć i filmów: 50CZK (8zł)
Czas zwiedzania: 2-6h

Autor: Marcin Jaworski
Zdjęcia: Marcin Jaworski, Alicja Wrotek

Podziemia Rynku – muzeum Rynku Głównego w Krakowie

Posted in Archeologiczny Przewodnik Muzealny with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 23 kwietnia 2011 by wodolot

Podziemia Rynku krakowskiego to filia Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Muzeum w całości znajduje się pod płytą Rynku Głównego z wejściem i wyjściem w północno-wschodnim narożniku Sukiennic. Muzeum otwarto 24 września 2010 roku po ponad rocznym okresie budowy. Jego powstanie możliwe było dzięki informacjom i zabytkom zebranym podczas rozległych, związanych z wymianą nawierzchni, prac archeologicznych rozpoczętych w 2005r. na terenie Rynku Głównego. Był to ówcześnie jeden z  najważniejszych i największych archeologicznych projektów badawczych w Polsce. W jego wyniku odsłonięto m.in. pozostałości po Kramach Bogatych – nieistniejących murowanych zabudowań przylegających od wschodu do sukiennic, budynek Wielkiej Wagi, pozostałości Kramów Bolesławowych – dwurzędowego obiektu z czasów panowania księcia Bolesława Wstydliwego, cmentarzysko z XI wieku, pozostałości osady przedlokacyjnej, elementy wodociągu miejskiego dostarczające wodę do trzech studni stojących w średniowieczu na rynku. Dzięki badaniom możliwe też było stwierdzenie, że na terenie rynku w XI wieku istniało rozległe cmentarzysko, na którym chowano mieszkańców ówczesnej osady oraz że na rynku w XII wieku powstała osada otwarta o regularnej zabudowie. Najstarszymi murowanymi obiektami rynku miasta lokacyjnego były wybudowane pod koniec XIII wieku Kramy Bogate. Ustalono, że murowana zabudowa śródrynkowa funkcjonująca jeszcze w XIX wieku, powstała w 2 połowie wieku XIV, a rynek aż do czasów nowożytnych nie posiadał brukowanej nawierzchni – bruk występował jedynie w bezpośrednim sąsiedztwie murowanych budowli lub w miejscu przebiegania ciągów komunikacyjnych.

Fot. 1 – Plan muzeum Podziemi Rynku (źródło: Muzeum Miasta Krakowa).

W podziemiach znajduje się stała ekspozycja zatytułowana „Śladem europejskiej tożsamości Krakowa – szlak turystyczny po podziemiach Rynku Głównego”. Jest to jedno z najbardziej nowoczesnych muzeów w Polsce. Na przestrzeni ponad 6000m kw. znajduje się ok. 700 eksponatów, 37 ekranów dotykowych zawierających liczne rekonstrukcje trójwymiarowe, zdjęcia, plany, mapy, dodatkowo ustawiono ekran z pary wodnej, 5 hologramów, salę ze 180-stopniowym ekranem oraz 5 mniejszych salek kinowych.

Przez muzeum prowadzą 3 trasy zwiedzania, kolejno 45-, 60- i 120-minutowe. Muzeum czynne jest 7 dni w tygodniu (z wstępem wolnym w poniedziałki), codziennie od 10-20 (oprócz wtorku, gdy jest czynne do 16), za co należą się brawa. Widać, że jest to muzeum zrobione, przysłowiowo, „dla ludzi” – w przeciwieństwie do innych muzeów archeologicznych, zamykanych w tygodniu o 16 (jak chociażby Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie, wpuszczające ostatnich zwiedzających o 15). Trasa zwiedzania zaprojektowana jest tak, by ciągi komunikacyjne biegły kładkami i chodnikami zawieszonymi nad średniowiecznymi traktami.

Fot. 2 – Weekendowa kolejka na godzinę przed otwarciem – czas oczekiwania po otwarciu: 1 godzina.

Minusem, wynikającym z nieustającego zainteresowania, jest konieczność odstania swojego w długiej kolejce przy wejściu, która tworzy się w związku z systemem wpuszczania zwiedzających. Mianowicie, poza kolejką wpuszczane są zorganizowane wycieczki posiadające rezerwację. Aby nie powodować zatorów i nie przeciążać przestrzeni ekspozycyjnej, indywidualne osoby wpuszczane są co 15-30 minut w ilościach 3-7 osób. Przez to należy albo zarezerwować sobie możliwość wejścia, co niestety wiąże się z wydatkiem na usługę obligatoryjnego przewodnika dla grup zorganizowanych. I o ile w tygodniu jest się stosunkowo łatwo dostać, to w weekend kolejka zaczyna się ustawiać już na godzinę przed otwarciem. Czas czekania w niej na wejście jest różny i wynosi nawet do 3 godzin. Więc jeżeli widzicie, że kolejka zaczyna zakręcać w połowie rynku, to albo uzbrójcie się w cierpliwość (dobre buty i – w zależności od pory roku – parasol), albo przyjdźcie innego dnia przed otwarciem.

Po zejściu pod poziom rynku i zakupie biletów, z którymi otrzymuje się rozkładany przewodnik z planem, wkroczyć można w świat średniowiecznego Krakowa – i to nie byle jak bo przez ekran stworzony z pary wodnej, na który rzucony jest film przedstawiający ruchliwą średniowieczną ulicę. Istny wehikuł czasu.

Fot. 3 – Ekran stworzony z pary wodnej.

Pierwszy kontakt z zabytkami mamy od razu po wejściu – podświetlone szklane gabloty ukazują przedmioty związane z handlem. Był on w końcu jednym z najważniejszych czynników rozwoju miasta. Wystawione monety, ołowiane plomby, fragmenty tkanin, powrozów, metalowe i drewniane narzędzia oraz ceramiczne i drewniane figurki prezentują ówczesny zakres wytwórstwa. Plastyczna mapa Europy wraz z makietami ważnych miejskich ośrodków ukazuje sieć powiązań oraz przebieg ówczesnych szlaków handlowych. Stojąca obok ekspozycja beczkowanej soli kamiennej przypomina o głównym surowcu nakręcającym ówczesne prosperity.

Fot. 4 – Średniowieczne przybory do higieny osobistej.

Fot. 5 – Fragmenty materiału i powrozu.

Fot. 6 – Średniowieczna drewniana figurka kobieca.

Fot. 7 – Mapa Europy ze szlakami handlowymi, z których wszystkie prowadziły do Krakowa.

Fot. 8 – Białe złoto – sól kamienna.

Na lewo od wejścia znajdują się jeszcze dwie instalacje multimedialne. Jedna to rzucony na ziemię obraz bruku – gdy się na niego wejdzie od miejsc stykania się stóp z ziemią zaczynają rozchodzić się koncentrycznie kręgi, niczym na wodzie. Druga to ekran zamontowany w ślepym zaułku wyświetlający kłótnię średniowiecznych sprzedawców, z użyciem nieparlamentarnych słów. Kto przygląda się odpowiednio długo, też oberwie mięsem.

Fot. 9 – Instalacja „wodna”.

Należy tu wspomnieć o jednym ważnym elemencie towarzyszącym zwiedzaniu – są nim świadki archeologiczne. Kolejne sekcje i elementy ekspozycji poprzedzielano oryginalną materią archeologiczną. Dzięki temu, oprócz stworzenia możliwości zapoznania się z oryginalną stratygrafią rynku, spotęgowane zostało wrażenie przemieszczania się wśród świadectw przeszłości. Jednym z takich elementów jest fragment pochodzącego z XIV wieku bruku, który mija się przechodząc dalej, okrążając sekcję poświęconą komunikacji, transportowi oraz historycznym systemom miar i wag.

Fot. 10 – Jeden z wielu świadków archeologicznych.

Fot. 11 – Zachowany XIV-wieczny bruk.

Fot. 12 – XIV-wieczny bruk eksponowany jest na dłuższym odcinku dużej sali.

Obładowany pakami drewniany wóz obrazuje jakimi środkami transportowano towary. Gabloty z odważnikami metalowymi i kamiennymi, monetami czy narzędziami oraz interaktywne ekrany dotykowe pozwalają zapoznać się bliżej ze stosowanymi w przeszłości systemami miar i wag. Cieszącej się dużym zainteresowaniem drewnianej wadze towarzyszy ekran dotykowy, na którym można sprawdzić ile ważyłaby w dawnych jednostkach osoba stojąca na urządzeniu.

Fot. 13 – Instalacja Wagi pozwala sprawdzić ile waży dana osoba w dawnych systemach wagowych.

Fot. 14 – Średniowieczne odważniki.

Fot. 15 – Odważniki i waluta średniowieczna.

Fot. 16 – Przegląd średniowiecznej numizmatyki polskiej.

Fot. 17 – Paciorki z pasty szklanej i kamieni półszlachetnych.

W muzeum pomyślano też o najmłodszych. Do ich dyspozycji jest specjalne pomieszczenie, odgrodzone szybami. Odbywają się w nim lekcje muzealne, ale można też wejść i pobawić się drewnianymi narzędziami, grami czy chociażby porysować na tablicy. Zorganizowanym grupom szkolnym i osobom, które zgłoszą chęć w kasie, uruchamiany jest w salce mechaniczny teatr Legenda o dawnym Krakowie.

Fot. 18 – Tablice dotykowe przyciągają i są atrakcją dla dzieci.

Fot. 19 – Sala lekcyjna dla dzieci.

Wychodząc z sekcji poświęconej systemom wag przechodzi się do części poświęconej osadzie przed-lokacyjnej. Podzielona jest ona na dwie części. W pierwszej można zajrzeć do wnętrza XII-wiecznych warsztatów – złotniczego i kowalskiego – a nawet przybić młotem w potężne kowadło. Do dyspozycji są ekrany dotykowe oraz filmowe prezentujące kolejne etapy rzemiosła metalurgicznego i przekrój przez produkty rzemieślnicze. Druga część to stojąca przed wielkim, panoramicznym ekranem ekspozycja reliktów owej ostatecznie spalonej osady. Szczególnie odznacza się tutaj zachowany fragment drewnianego wodociągu. W bezpośrednim sąsiedztwie z najstarszymi śladami osadniczymi znajdują się najnowocześniejsze elementy wystawy – trójwymiarowe hologramy najważniejszych budynków rynku z różnych okresów.

Fot. 20 – Warsztat złotnika.

Fot. 21 – Zima 2010 – zabezpieczone zabytki archeologiczne.

Fot. 22 – Jesień 2010 – to samo miejsce zamienione w ekspozycję poświęconą spaleniu krakowskiej osady przedlokacyjnej (zdjęcie panoramiczne).

Fot. 23 – Gabloty z ruchomymi hologramami budowli Krakowa.

Przechodząc koło odgrodzonej makiety miasta z XV wieku, przy której na dostawionych ekranach dotykowych można zapoznać się bliżej z informacjami na temat poszczególnych, ważnych budynków, dociera się w końcu do najstarszych obiektów odkrytych podczas prac archeologicznych. Stanowią je groby z datowanego na XI wiek cmentarzyska, które znajdowało się na rynku w okolicy obecnego Kościoła Mariackiego. Kilka skromnych pochówków, w formie zarówno nasypów nad grobami jak i odsłoniętych komór grobowych z pochówkami szkieletowymi, uzupełnionych jest prezentowanymi w gablotach przedmiotami związanymi z religijnością i wierzeniami – medalikami i krzyżykami. Dodatkowo na ekranie prezentowane są rekonstrukcje twarzy spoczywających osobników.

Fot. 24 – Pochówek szkieletowy z XI-wiecznego cmentarzyska.

F0t. 25 – Wisiorek należący do jednej z pochowanych osób.

Fot. 26 – Pochówek szkieletowy z XI-wiecznego cmentarzyska.

Kolejnym obiektem jest rekonstrukcja średniowiecznej rząpi (skrzyni wodnej). Ma ona formę wielkiej beczki z wystającą pionowo rurą. W średniowieczu rząpie wykonywane były przez bednarzy. Stojąc w miejscach publicznych i na terenach prywatnych posesji zapewniały mieszkańcom dostęp do wody, łącząc kolejne elementy systemu wodociągowego.

Fot. 27 – Zima 2010 – trwają prace nad zabezpieczeniem zabytków przed wstawieniem instalacji multimedialnych (zdjęcie panoramiczne).

Fot. 28 – Jesień 2010 – to samo miejsce – funkcjonująca przestrzeń muzealna (zdjęcie panoramiczne).

Fot. 29 – Rząpia drewniana.

Spod rząpi możemy udać się do salki kinowej ze 180-stopniowym ekranem, na który wyświetlany jest film o historiografii Krakowa, lub powoli kierować się do drugiej dużej części ekspozycji przecinającej Kramy Bogate i Kramy Bolesławowe. Zanim dotrzemy do tych pierwszych możemy jeszcze zapoznać się z rekonstrukcją średniowiecznego kramu, oglądając jego przestrzeń warsztatową i handlową. Bardzo ciekawym elementem tej ekspozycji jest zamontowany w skrzyni ekran dotykowy, na którym można wyszukać informacji na temat rzemiosł reprezentowanych w obrębie kramów.

Fot. 30 – Ekran dotykowy schowany w skrzyni.

Kramy Bogate zwiedza się idąc po kładce zawieszonej nad autentycznymi pozostałościami po zabudowaniach. Korytarz ma długość równą połowie długości współczesnego budynku Sukiennic. Kramy stanowiły murowane, podpiwniczone pomieszczenia o wymiarach 5×2.5m, w których handlowano różnymi towarami luksusowymi. Istniały do roku 1897, kiedy ostatecznie je wyburzono w związku z gruntowną przebudową Sukiennic, tworząc przestrzeń pod ich podcienia. Przechodząc po kładce po lewej stronie mija się między schodami, prowadzącymi niegdyś do kramów, ekrany z odtworzonym widokiem średniowiecznej ulicy oraz przedstawienia rzemieślników wzięte z iluminowanych ksiąg i malowideł średniowiecznych. Po prawej za to stoją gabloty prezentujące zestawy przedmiotów wchodzących w zakres wytwórstwa danego rzemiosła. Przy każdej ekspozycji znajduje się ekran dotykowy umożliwiający zapoznanie się z dziesiątkami przedmiotów prezentowanych na każdym z odcinków. Wśród prezentowanych w Kramach Bogatych zabytków są m.in.: przyrządy medyczne, sztućce, noże, podkowy, żelazne groty, krzesiwa, fragmenty kolczug, ostrogi, miecze, figurki zwierząt, kości do gry, pionki, kamienne kule, instrumenty muzyczne, okucia mebli, sprzączki i klamry, trzewiki skórzane, klucze, gwoździe, nity, szpile ozdobne, ostrza toporów, pierścienie, sygnety, wisiorki, medaliony. W tym niespełna 40-metrowej długości korytarzu można spędzić naprawdę dużo czasu, chcąc zapoznać się z informacjami na temat każdego zabytku czy rzemiosła. Dodatkowym bodźcem są efekty dźwiękowe, na które składają się odgłosy towarzyszące handlowi, okrzyki zachęcające do kupna w kilku językach (m.in. polskim, niemieckim, czeskim, angielskim) oraz hałas dobywający się z warsztatów, kroki, stukot wozów na bruku czy odgłosy deszczu. Trzeba to przeżyć.

Fot. 31 – Kładka przez Kramy Bogate.

Fot. 32 – Średniowieczne sztućce.

Fot. 33 – Groty włóczni i bełtów do kusz.

Fot. 34 – Schodki prowadzące niegdyś na zewnątrz.

Fot. 35 – Średniowieczna biżuteria.

Fot. 36 – Trzewik średniowiecznego Kopciuszka.

Fot. 37  – Pionki, kule i kości do gry.

Wychodząc z Kramów Bogatych mamy możliwość zobaczenia po lewej stronie pozostałości XIII-wiecznych Kramów Bolesławowych. Wybudowane za rządów księcia Bolesława Wstydliwego miały formę dwóch rzędów kramów z brukowaną, zamykaną na noc ulicą biegnącą przez środek. Kramy miały konstrukcję drewnianą, zmienioną z polecenia Kazimierza Wielkiego na konstrukcję murowaną w stylu gotyckim – jak widać, przysłowie związane z rządami Króla znajduje po raz kolejny potwierdzenie. Oprócz pozostałości po owych kramach można tu zobaczyć fragment brukowanej ulicy, która biegła między rzędami stoisk handlowych. Przestrzeń znajdująca się dalej na osi wzdłużnej Sukiennic zarezerwowana jest dla wystaw czasowych. Docelowo ma też być możliwe dojście tędy do budynku Wielkiej Wagi, którego udostępnienie zwiedzającym planowane jest na rok 2011.

Fot. 38 – Odsłonięte mury Kramów Bolesławowych.

Stojąc na rozdrożu pomiędzy Kramami Bogatymi, Bolesławowymi a przejściem dalej, przez krzyż Sukiennic, gdzie podziwiać możemy średniowieczny bruk hali, oczom zwiedzającym ukazują się czaszki osobników znalezionych podczas prac archeologicznych. Wystawiono tu bowiem ekspozycję poświęconą nieoczekiwanym odkryciom dokonanym przez antropologów w trakcie dokumentacji. Oprócz czaszek z widocznymi trepanacjami, z których część wykazuje ślady zagojenia, udostępniono tu zwiedzającym m.in. plansze z uszkodzonymi kręgami szyjnymi świadczące o gwałtownym pozbawieniu życia danej osoby. I tak oto inwazyjne zabiegi medyczne oraz ślady przemocy na kościach ukazują kolejne oblicze zamierzchłych czasów.

Fot. 39 – Czaszka ze śladami trepanacji.

Ten element wystawy nie stoi tu bez większego celu – zachęca do wejścia w głąb niepozornego korytarza, którego lewa ściana otwiera się na szereg pomieszczeń. Gość, zwabiony rytmicznym i tajemniczym dźwiękiem bębnów, znajdzie w pierwszym pomieszczeniu małą salkę kinową. Prezentowane w tym i w kolejnych pomieszczeniach filmy opowiadają o ważnych wydarzeniach z dziejów Krakowa, które odzwierciedliły się w kształcie, układzie i rozwoju miasta. Cykl filmów, w których przewodnikiem jest znany aktor teatralny, Krzysztof Jasiński, pozwala w bardzo przystępny i ciekawy sposób zapoznać się z takimi wydarzeniami jak najazd tatarów, uczta u Wierzynka czy okupacja hitlerowska. Jest to też chwila kiedy po przynajmniej godzinie-półtorej zwiedzania można dać odpocząć nogom.

Fot. 40 – Pierwsza z salek kinowych – historia o spaleniu przedlokacyjnego Krakowa.

Wracając przez krzyż Sukiennic, mamy możliwość zobaczyć odsłonięty przez prace archeologiczne pochówek koński, po czym wkraczamy poza część muzealną w strefę sklepików. Gdy zwiedzaliśmy muzeum w miesiąc po jego otwarciu tylko połowa z przestrzeni usługowo-handlowych była wynajęta – sklepowi z biżuterią (głównie srebrno-bursztynową) oraz małej kawiarence. Dalej, poprzez korytarz, w którym zwiedzający mają możliwość po raz ostatni zobaczyć średniowieczny bruk, trasa zwiedzania prowadzi do wyjścia. To, czego moim zdaniem tu brakuje, to sklepu z szerokim zakresem upominków, gadżetów i papeterii, słowem tym, co napędza biznes w muzeach na Zachodzie (przykładowo w Pergamonmuseum). Czy nie miło by było kupić na pamiątkę ołówek, magnes, teczkę, zeszyt, notesik, t-shirt, torebkę lnianą bądź podkładkę pod mysz ze zdjęciem któregoś z zabytków? Moim zdaniem to pole do popisu dla działu marketingowego muzeum.

Fot. 41 – Przejście przez krzyż Sukiennic.

Podziemia Rynku, to strzał w dziesiątkę – zarówno pod względem atrakcyjności dla zwiedzającego jaki przystępności przekazywania informacji. To bezsprzecznie najnowocześniejsze muzeum historyczno-archeologiczne w Polsce, na przykładzie którego wiele jednostek mogłoby się uczyć, jak aranżować przestrzeń wystaw aby zachęcić ludzi do odwiedzania. Pozostaje mieć nadzieję, że zapyziałe jednostki muzealne, których nikt nie odwiedza, powoli zaczną wyciągać wnioski i zmieniać nastawienie do zwiedzającego widząc w nim chodzące źródło dochodu, o które się walczy, a nie intruza (przed którym zamyka się drzwi o godzinie 15 w dzień powszedni). Choć ma parę minusów, jak system wpuszczania zwiedzających, czy fakt konieczności przeciskania się podczas wychodzenia przez ten sam oczekujący na wpuszczenie tłum, czy słabo rozwiązana przestrzeń handlowa i lekko chaotyczne planowanie przestrzeni, to ogólnie oceniliśmy je bardzo dobrze. Oby polskie muzealnictwo spróbowało nadgonić.

Podziemia Rynku
Muzeum Historyczne Miasta Krakowa
Śladem europejskiej tożsamości Krakowa – szlak turystyczny po podziemiach Rynku Głównego
http://mhk.pl/oddzialy/podziemia_rynku

 Rynek Główny 1,
31-042 Kraków

Czynne: Pon-Nie 10-22
Wstęp: bilet normalny 13 zł, bilet ulgowy 10 zł bilet grupowy 10 zł bilet grupowy, szkolny 7 zł bilet rodzinny 30 zł, usługa przewodnicka 150 zł od grupy, usługa przewodnicka dla szkół 110 zł od grupy
Czas zwiedzania: 45min (najszybszy wariant) – +3h (dokładnie i powoli)

Autor: Marcin Jaworski
Zdjęcia: Alicja Wrotek, Marcin Jaworski

Archeologia z radiem

Posted in Ciekawostki with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 23 marca 2011 by wodolot

Przystępując do pracy przy komputerze zaczynam najpierw od pewnych technicznych przygotowań – prócz kubka aromatycznej kawy na biurku, z głośników musi pobrzmiewać muzyka adekwatna do nastroju, charakteru pracy itd.  Wytworzenie kreatywnej atmosfery jest połową sukcesu przy zamiarze owocnego spędzenia kilku godzin na pisaniu. Z taką motywacją jakiś czas temu postanowiłam sprawdzić co w ofercie ma internetowy serwis  Polskiego Radio. Okazało się to być trafnym wyborem, gdyż Polskieradio.pl przedstawia bogata ofertę audycji online.

Jak się do tego zabrać

Na głównej stronie radia, w prawy górnym rogu, znajduje się ikona „Posłuchaj”.

Fot. 1 Strona główna radia. W prawym górnym rogu ikona „Posłuchaj”.

Po kliknięciu w ten przycisk otwiera się nowe okno a w nim 7 stron kanałów tematycznych, zarówno z muzyką jak i audycjami w formie wywiadów, reportaży czy wiadomości historycznych. Strony zaznaczone są małymi kropkami, nie są ponumerowane. Po wybraniu odpowiedniego dla siebie kanału należy na pasku sterowania wcisnąć ikonę „play” (trójkąt) i uruchomić odsłuch.

Fot. 2 Po kliknięciu na ikonę „Posłuchaj” pojawia się okno z kanałami tematycznymi

Wśród kanałów znajdą coś dla siebie zarówno miłośnicy klasycznego rocka, muzyki filmowej czy etnicznej, indie, grunge; możemy odsłuchać archiwalne koncerty Trójki czy wykłady zmarłego przed trzema laty profesora Zina. Dla osób potrzebujących wyciszenia i relaksu umieszczono kanał „Las”, umożliwiający wypełnienie przestrzeni pracy dźwiękami z lasu tropikalnego czy rodzimej Puszczy Białowieskiej. Ale co najważniejsze, na czwartej stronie spisu znajduje się  kanał „Archeologia”.

Fot. 3 Strona (kropka) czwarta z kanałem „Archeologia”

Archeologia w eterze

Kanał stanowią archiwalne audycje polskiego radia z mniej lub bardziej odległej przeszłości dotyczące archeologii. A co najistotniejsze, są na naprawdę wysokim poziomie. Na bieżąco w oknie tematycznym widnieje informacja jaka audycja jest w danej chwili na antenie, również co będzie można odsłuchać jako następną. Przykładowo, w ciągu jednego wieczoru wysłuchałam audycji o następującej tematyce prezentowanej przez znanych archeologów i historyków:

„Wikingowie” profesora Duczko, „Wykopaliska” magister Jaskulskiej i doktora Sołtysiaka – charakterystyka pracy antropologa na różnych stanowiskach, „Archeologia” profesora Niwińskiego, „O Filipie II Macedońskim” profesorów Lengauera i Lewartowskiego,  „Celtowie” profesora Gąssowskiego, „Kopernik” profesorów Piaseckiego i Allen.

Największą jednak niespodzianką i zaskoczeniem było usłyszenie głosu profesora Michałowskiego, który w trakcie audycji opowiadał o swoich przygodach w Egipcie, w Palmyrze, o archeologii jego czasów. Jedną z ciekawszych jest opowieść profesora pt. „W drodze do Sudanu”, o tym jak doszło do wykopalisk w Faras. Sądzę, że dla osób związanych zwłaszcza z archeologią śródziemnomorską taka okazja może stanowić niezwykłą inspirację.

Autor: Alicja Wrotek

Fotorelacja z badań mikrostarcia szkliwa « KOŁO NAUKOWE BIOARCHEOLOGII

Posted in Ciekawostki with tags , , , , , on 18 listopada 2010 by wodolot

Ekspedycja antropologiczno-archeologiczna Turcja 2010: Fotorelacja z badań mikrostarcia szkliwa « KOŁO NAUKOWE BIOARCHEOLOGII.

Głównym założeniem Ekspedycji było wykonanie – przy współpracy z dr Handan Üstündağ z Anadolu Üniversitesi w Eskişehir – dokumentacji fotograficznej i opisowej oraz odlewów zębów pochodzących ze stanowisk Azji Mniejszej (Kültepe, Kadikalesi, Smyrna, Daskyleon, Alanya, Assos, Akarçay) w celu przeprowadzenia badań mikrostarcia szkliwa przy zastosowaniu mikroskopii elektronowej. W rezultacie badania rzucą światło na zagadnienia związane z przygotowaniem pokarmu oraz dietą ludności terenów Azji Mniejszej w okresie od późnej epoki brązu po czasy rzymskie.

II Ogólnopolska Studencka Konferencja Archeologiczna “Wokół archeologii”

Posted in Ciekawostki, Konferencje with tags , , , , , , , , , , , , on 26 lutego 2010 by wodolot

Koło studentów archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego organizuje drugą już konferencję archeologiczną. Konferencja odbędzie się w dniach 23-25.04.2010r. Jeżeli ktoś jest zainteresowany uczestnictwem to zgłoszenia i tematy referatów wraz z abstraktami można nadsyłać do 5.03.2010r. na adres archeo.szczecin2010@gmail.com. Więcej informacji jest dostępnych na stronie koła.

Podczas II Ogólnopolskiej Studenckiej Konferencji Archeologicznej pragniemy poruszyć problem współpracy między archeologią a innymi dyscyplinami nauki.
Archeologia pomimo tego, iż jest relatywnie młoda, przez swój dynamiczny rozwój szybko stała się dojrzałą i nowoczesną nauką. Współczesna archeologia jest wielowymiarowa i w zasadzie nieograniczona, posiada oblicza: naukowe, społeczno-kulturowe, a nawet gospodarcze. Ma również duże znaczenie dla tworzenia i umacniania tożsamości europejskiej, stała się także istotnym elementem współpracy międzynarodowej. Archeolog jako osoba działająca na pograniczu nauk humanistycznych, przyrodniczych oraz ścisłych, zmuszony jest do permanentnego kontaktu z różnymi środowiskami. W związku z czym, formułowanie refleksji historycznej inspirowane i wzmacniane jest dziś często przez wyniki badań takich dziedzin nauki jak: geologia, paleontologia, antropologia, archeozoologia, palinologia, paleoekologia, petrografia, traseologia, tafonomia, metaloznawstwo oraz wiele innych.
Rozpoznanie i badanie przeszłości wzbogacone jest więc współcześnie nowymi metodami i procedurami, które dodatkowo wspomaga nieustanny rozwój techniczny, pozwalający na wprowadzenie licznych innowacji, a także urozmaicenie i zoptymalizowanie efektywności badań oraz prezentacji ich wyników.
Konferencja „Wokół archeologii” ma na celu przeprowadzenie dyskusji i ukazanie wieloaspektowości współczesnych badań archeologicznych, a także wymianę doświadczeń dotyczących wykorzystania innowacji i szeroko pojętej interdyscyplinarności badań archeologicznych.

90 lat archeologii na Uniwersytecie Warszawskim – konferencja sprawozdawcza

Posted in Konferencje, Kołowe wiadomości, SKN Wodolot with tags , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , on 26 listopada 2009 by wodolot

W tym roku sesja sprawozdawcza zaczyna się z wielkim hukiem – w końcu to 90 jubileusz istnienia IAUW. Pierwszy raz od niepamiętnych czasów podczas konferencji sprawozdawczej studenci będą mogli się wykazać swoimi dokonaniami (8 grudnia, wtorek). To bardzo ciekawe przedsięwzięcie udało się dzięki inicjatywie Karoliny Szczygieł, Karola Żołędziowskiego i Adama Niewęgłowskiego. Serdecznie, prezesowsko nawołuję wszystkich, którzy będą mogli do tłumnego przybycia! Będą darmowe poczęstunki, popitki i kapelusze!

Program całej sesji jest do ściągnięcia tutaj. Poniżej zamieszczam program dnia studenckiego.

Dzień Studencki, wtorek 8 grudnia 2009 r.

Sesja I: ANTROPOLOGIA I EPOKA KAMIENIA

Prowadzący: Wiesław Więckowski

9:00 OTWARCIE OBRAD

9:10 – 9:25 Rafał Fetner – Ślady przemocy w materiale osteologicznym

9:30 – 9:45 Natalia Kadzidłowska – Szamanizm na Bliskim Wschodzie i w Azji Centralnej

9:50 – 10:05 Maciej Harla – Badania antropologiczne na XIX-wiecznym cmentarzu w Pucku

10:10 – 10:25 Sebastian Jarząb – Problematyka obrządku pogrzebowego kultury ceramiki sznurowej w Polsce Środkowej, na Mazowszu i Podlasiu

10:30 – 10:45 Katarzyna Gubała – Osadnictwo epoki kamienia w Tatrach Polskich i na Podtatrzu

10:50 – 11:05 Karolina Bugajska – Obrządek pogrzebowy w południowej Skandynawii i na Niżu Niemieckim w mezolicie

11:10 – 11:40 DYSKUSJA I PRZERWA

Sesja II: NOWOCZESNE METODY BADAŃ NIEINWAZYJNYCH W ARCHEOLOGII

Prowadzący: Krzysztof Misiewicz / Wiesław Małkowski

11:45 – 12:00 Aleksander Lewandowski – Rekonstrukcja grodziska w Żmijowiskach k/Kazimierza Dolnego n/Wisłą

12:05 – 12:20 Piotr Wroniecki – Rekonstrukcja pierwotnego zasięgu późnośredniowiecznego gródka stożkowatego w Krzczonowie, gm. Opatowiec na podstawie badan nieinwazyjnych

12: 25 – 12:40 Piotr Zakrzewski – Grafika komputerowa w archeologii

12:45 – 13:00 DYSKUSJA

Sesja III: ŚREDNIOWIECZE I ARCHEOLOGIA DOŚWIADCZALNA:

Prowadzący: dr Wojciech Wróblewski

13:05 – 13:20 Karol Żołędziowski – Próba rekonstrukcji bałtyjskiego warsztatu brązowniczego we wczesnym średniowieczu

13:25 – 13:40 Adam Niewęgłowski – Wczesnośredniowieczne zapinki podkowiaste z gwiaździstymi zakończeniami z ziem bałtyjkich

13:45 – 14:00 Iza Dybczyński – Próby rekonstrukcji strojów wczesnośredniowiecznych i ich znaczenie dla muzealnictwa oraz grup rekonstrukcji historycznej

14:05 – 14:20 Karolina Szczygieł – Wykonanie łyżew kościanych metodami archeologii doświadczalnej

14:25 – 14:40 Tomasz Kolosek – Pionki do gry Hnefatafl z Janowa Pomorskiego (Truso) znalezione w latach 2000-2008

14:45 – 16:00 – DYSKUSJA I PRZERWA

Sesja IV: STAROŻYTNOŚĆ

Prowadzący: dr A. Cieśliński

16:00 – 16:15 Natalia Cikowska – Kilka słów o cmentarzysku z okresu wpływów rzymskich Benkwitz-Breslau na podstawie zachowanych archiwaliów Martina Jahna

16:20 – 16:35 Szymon Modzelewski – Znaleziska fragmentów lorica segmentata z budynku komendantury w Novae

16:40 – 16:55 Renata Czech – Monety rzymskie z terenu Mezji i Tracji

17:00 – 17:15 Aleksandra Księżak – Ceramika Starego Państwa

17:20 – 17:35 DYSKUSJA I ZAKOŃCZENIE SESJI STUDENCKIEJ

%d blogerów lubi to: