Tajemnice Warszawy: Historia mostów

Utrzymujący się przez lato i jesień 2011 roku brak opadów w Polsce przyczynił się do opadnięcia poziomu wód w rzekach, w tym na Wiśle, która zdążyła osiągnąć rekordowo niski poziom. Zaowocowało to z punktu zainteresowań historyczno-archeologicznych m.in. odsłonięciem pozostałości Mostu Kierbedzia u podnóża przęseł Mostu Śląsko-Dąbrowskiego w Warszawie, o czym donosiły media (m.in. TVN Warszawa, Gazeta Wyborcza). W cyklu Tajemnice Warszawy postanowiliśmy przyjrzeć się zagadnieniu historycznych i współczesnych przepraw przez Wisłę.

Fot. 1 - Odsłonięte fragmenty Mostu Kierbedzia (źródło: Agencja Gazeta).

Prospekcja lotnicza z fotela – przetestuj program

http://tag.archeolot.net – kliknij by przejść do strony

Uruchomiliśmy nową ciekawą aplikację na stronie archeolot.net.

Każdy z Was może teraz osobiście przetestować pierwszą wersję programu do oznaczania obiektów archeologicznych na zdjęciach lotniczych i satelitarnych i wysłać swoje uwagi do twórcy.Informacje o tym przedsięwzięciu pojawiły się już na Archeowieściach:

Przy pomocy tej aplikacji każdy będzie mógł spróbować swoich sił jako archeolog lotniczy i wyszukiwać oraz oznaczać na zdjęciach ślady po dawno już nieistniejących budowlach.

Ślady te zazwyczaj mają formę wyróżników wegetacyjnych, które powstają gdy położone zaraz pod powierzchnią ziemi obiekty archeologiczne powodują różnice we wzroście i barwie roślin. Druga często spotykana grupa śladów to wyróżniki glebowe, które można z grubsza określić jako różnice w kolorze ziemi.

Program jest wzorowany na serwisie http://www.zooniverse.org, na którym ludzie z całego świata analizują zdjęcia kosmosu (np. klasyfikują galaktyki na zdjęciach z teleskopu Hubble’a) i tym samym opracowują ogromną ilość danych. Dziś łatwo o dane (zdjęcia kosmosu czy zdjęcia powierzchni Ziemi), ich ilość jest wręcz przytłaczająca i naukowcy nie są w stanie przeanalizować wszystkiego.

Wszelkie uwagi i komentarze można zamieszczać poniżej lub kontaktując się mailowo z autorem programu (wroniasty at gmail.com).

(PW)

W jutrzejszej Gazecie Wyborczej…

W jutrzejszej Gazecie Wyborczej (wydanie krajowe) pojawi się rozszerzona wersja wywiadu z twórcami filmu “Czy leci z nami archeolog?“. Krótsza wersja tego wywiadu pojawiła się w krakowskim wydaniu GW 22 sierpnia. Zachęcamy do lektury.

Archeolot.net znów na chodzie!

Po drobnej awarii serwera pragnę wszystkich zainteresowanych poinformować, że serwis filmu “Czy leci z nami archeolog?” znów jest na falach. Zachęcam do przeglądania aktualności i galerii fotografii lotniczych.

(PW)

Archeologia Nieinwazyjna » Rozpoczynamy prace w Novae!

Po pokonaniu ok 1500 kilometrów w dwa dni dotarliśmy w całości do Swisztowa. Wyruszyliśmy w piątek rano, o czym informowaliśmy na łamach naszego bloga oraz na stronie SKN Wodolot. Nie groźne nam były wypalania traw na Podkarpaciu, cygańskie wioski na Słowacji, nocne kampingi na Węgrzech, zindustrailizowane miasta Rumunii, mroczne ulice Bukaresztu naznaczone monumentami epoki Ceauşescu, nawiedzone (ponoć) bezkresy Transylwanii ani wahadłowa przeprawa mostowa przez Dunaj. O godzinie piątej rano po morderczym rajdzie dotarliśmy do bazy polskich archeologów na stanowisku Novae pod bułgarskim Swisztowem.

Czytaj więcej!

Bitwa lotnicza o Małopolskę: krótka relacja z lipcowej prospekcji

Widok na stanowisko obronne w Marchocicach

W ubiegłym tygodniu miała miejsce kolejna akcja prospekcji lotniczej w Małopolsce. Tak jak w zeszłym roku, loty odbyły się w ramach produkcji filmu dokumentalnego o archeologii lotniczej. Niestety pogoda ponownie nas nie rozpieszczała, ale dzięki naszemu uporowi udało się zarejestrować kilka bardzo ciekawych odkryć. Dokładną relację z samej akcji (plus kilka zdjęć) można przeczytać na stronie filmu.

Efekty zeszłorocznych zdjęć można obejrzeć w galerii archeolot.net i w artykułach na stronie SKN Wod.o.lot (tutaj i tutaj)

Awionetka polskiej produkcji 3xtrim

W tym roku naszym “weapon of choice” do archeolotniczych polowań ponownie była awionetka 3xtrim. Ta maszyna lata na benzynie samochodowej i spala średnio 15 litrów na godzinę. Ważne też jest, że można wyjąć drzwi, przez co zdjęcia nie są “zniekształcone” kolorystycznie.

Trasa naszych lotów została zgrana z rejestratora GPS do programu Google Earth. O geotagowaniu zdjęć więcej w artykule Mirona Bogackiego

 Zdjęcie lotnicze zrobione nad stanowiskiem archeologicznym w Marchocicach  w zeszłym roku ukazało rozległą osadę z wieloma liniami fortyfikacji, a także rozkład przestrzenny (szczegóły tutaj). Niestety w tym roku przez inną uprawę nie udało się osiągnąć takiego samego efektu, ale dzięki długim cieniom uchwyciliśmy kilka obiektów widocznych jako wyróżniki cieniowe (zdjęcie poniżej).

Marchocice lipiec 2011, widoczne wyróżniki cieniowe

Kolejnym ciekawym odkryciem była rozległa osada pradziejowa pod Opatkowiczkami. Stanowisko to było już znane i badane przez archeologów, ale dopiero zdjęcie lotnicze (poniżej) uchwyciło jego prawdziwy zasięg i układ przestrzenny. Jedno zdjęcie ujawnia informacje, które z powierzchni ziemi zbierano by przez lata.

Zdjęcie ukazuje układ przestrzenny pradziejowej osady otoczonej "rowem" w Opatkowiczkach

Podobny efekt udało nam się uzyskać w Radziemicach. Dość powiedzieć, że na badaniach AZP zostało zaznaczonych tutaj aż 9 stanowisk archeologicznych. Porównując te informacje ze zdjęciem lotniczym, widać, że zamiast serii pojedynczych punktów osadniczych mamy do czynienia z kolejną rozległą osadą pradziejową ograniczoną niegdyś rowami i ciekiem wodnym. Widać na północy (na górze zdjęcia) strefę sepulkralną (owalne obiekty to prawdopodobnie rozorane kurhany).

Kolejna rozległa osada pradziejowa, tym razem w Radziemicach

 Pod Marchociami udało nam się uchwycić owalne wyróżniki wegetacyjne, które są reliktem kurhanów, widać bardzo dobrze tzw. “rowki dookolne” i komory grobowe.

Rozorane kurhany i komory grobowe - podręcznikowy przykład

Na koniec zostawiam małą ciekawostkę z Obrażejowic (w których podobnie jak w Marchocicach nie udało się nam nic zaobserwować ze względu na niekorzystne uprawy). Na południe od osady ujawniły się (jako negatywne wyróżniki wegetacyjne) fundamenty  dawnych zabudowań… wyglądają trochę jak willa rzymska, ale są to raczej pozostałości zabudowań folwarcznych.

Prostokątne wyróżniki z Obrażejowic - fundamenty dawnych domostw

Zapraszam wszystkich zainteresowanych do zadawania pytań. Mam nadzieje, że wkrótce uda mi się zamieścić więcej zdjęć. Na koniec też jedno szybkie pytanie – archeolodzy, czemu nie latacie???

(Piotr Wroniecki)

Nowa strona poświęcona archeologii

Informujemy wszystkich zainteresowanych o inicjatywie studentów IAUW, czyli o działającym od dwóch miesięcy serwisie internetowym poświęconym archeologii: Archeolog.pl. Na stronie publikowane są artykuły zarówno naukowe jaki i popularno-naukowe oraz wiadomości o odkryciach archeologicznych z całego świata. Poniżej zamieszczamy informację przysłaną przez autorów strony.

(PW)

 

Archeolog.pl to pierwszy edukacyjny serwis poświęcony tematyce archeologii Polski i świata.

Portal powstał w 2011 roku jako niezależna jednostka prowadzona przez pasjonatów archeologii.

Archeologia jest jedną z niewielu dziedzin nauki, która wzbudza emocje zarówno wśród pasjonatów, jak i adeptów tej sztuki, dlatego nasz serwis jest miejscem spotkań osób zainteresowanych archeologią a zarazem pożytecznym, rzetelnym i profesjonalnym źródłem informacji dla studentów i archeologów.

Celem portalu jest prezentacja oraz popularyzacja wszelkich dziedzin archeologii, promocja polskich naukowców i polskich badań , ułatwianie dostępu do źródeł i informacji, które wcześniej dostępne były jedynie w prasie branżowej. Naszym priorytetem jest prezentacja wiadomości, które utrzymane są na wysokim poziomie.

Portal chce brać czynny udział w promocji archeologii poprzez upowszechnianie wiedzy; założenie to realizujemy przez udostępnianie darmowego dostępu do:

- naukowych i popularnonaukowych artykułów
- wywiadów z wybitnymi postaciami polskiej i światowej archeologii
- prezentacji najnowszych informacji ze świata archeologii
- informacji o wszelkich wydarzeniach, wykładach, wystawach i konferencjach naukowych.

W przyszłości naszą ambicją jest stworzenie grupy portali będących platformą archeologii w Internecie.

Zapraszamy do lektury!
www.archeolog.pl

Redakcja Archeolog.pl

Nowy serwis poświęcony archeologii lotniczej – ARCHEOLOT.NET

Ruszył nowy serwis ARCHEOLOT.NET

“Czy leci z nami archeolog?” to tytuł  filmu o archeologii lotniczej, który powstaje przy współpracy archeologów i pilotów. Celem przedsięwzięcia, poza popularyzacją metody, jest zbliżenie do siebie archeologów i pilotów. Prospekcja lotnicza zależy przecież od ich wzajemnej chemii.

Dlatego uruchomiliśmy serwis ARCHEOLOT.NET. Na początku będzie on poświęcony przede wszystkim filmowi i najnowszym informacjom z obszaru prospekcji lotniczej. Gdy dzieło już powstanie, witryna ARCHEOLOT.NET stanie się portalem do wymiany informacji między badaczami.

Aby nie czekać jednak do ostatniego cięcia taśmy filmowej, już teraz otwieramy galerię zdjęć lotniczych połączonych z geolokalizacją. Dzięki systemowi komentarzy każdy może dodawać swoje spostrzeżenia na temat obiektów, znajdujących się na fotografiach. Co kilka archeolotów to nie jeden!

Zapraszam wszystkich do zwiedzania!

(PW)

Ekspedycja Kircholm 2011

Ruszyła strona projektu badawczego studentów Instytutu Archeologii UW, który ma na celu odkrycie i przebadanie miejsca słynnej bitwy pod Kircholmem -> Ekspedycja Kircholm 2011.

Kircholm jest jednym z nielicznych miejsc poza granicami kraju, które powszechnie i jednoznacznie kojarzone są z najświetniejszymi kartami polskiej historii (Rzeczypospolitej Obojga Narodów). W odróżnieniu od innych sławnych pobojowisk, ma dość ograniczone rozmiary i zapewne zlokalizowane jest wciąż poza strefą zurbanizowaną. Daje to realne szanse na odnalezienie miejsca bitwy (może także różnych jej etapów) i umieszczenie jej we właściwym kontekście przestrzennym. To zaś spowoduje, że zwycięstwo kircholmskie stanie się w odbiorze powszechnym zjawiskiem mniej abstrakcyjnym i bardziej realnym.

Pomysł badań pobojowiska narodził się kilka lat temu.  We wrześniu zeszłego roku Studenci z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, zrzeszeni w Kole Naukowym „Hanza”, pod kierownictwem dr archeologii Tomasza Nowakiewicza przystąpili do tworzenia nowego projektu badań  terenu na którym rozegrała się bitwa. Do współpracy dołączyło Muzeum Wojska Polskiego,  Łotewskie Muzeum Narodowe w Rydze, Warszawski Klub Płetwonurka, fotograf lotniczy, oraz grupa znanych, polskich poszukiwaczy skarbów i specjalistów w dziedzinie wykrywaczy metali oraz technik poszukiwawczych.

(PW)

Opracowanie fotogrametryczne wykopalisk w Tell El-Retaba

Na blogu Mirona Bogackiego pojawił się kolejny film, tym razem z badań archeologicznych w Tell El-Retaba (Egipt). Numeryczne modele terenu zostały wykonane dzięki serii zdjęć latawcowych, które następnie były opracowane w programie ImageMaster.  Więcej o międzynarodowych wykopaliskach w Retabie TUTAJ.

Kolejny film uzupełniający album zdjęć z galerii. Numeryczny model terenu Retaby obejmuje wszystkie przebadane archeologicznie obszary na stanowisku. W projekcie udało się połączyć opracowania fotogrametryczne z ziemi, z fotogrametrią latawcową. Pomiary fotopunktów wykonywane były GPSem RTK oraz teodolitem laserowym w jednym układzie współrzędnych. Dzięki temu można dokładnie obejrzeć profile wykopów i ich modele wykonane ze zdjęć z powietrza. Pomiary fotopunktów przeprowadzili Wiesław Małkowski i Łukasz Jarmułek.

Fotoblog Opracowanie fotogrametryczne wykopalisk w Retabie, w Egpicie | Galeria Zdjęć – Miron Bogacki.

(PW)