Przeszłość zapisana w mapach

Autor : Łukasz Sobierajski

Buszując po nieograniczonych przestrzeniach Internetu, trafiłem na kilka archiwalnych map wschodnich okolic Warszawy. To niewątpliwie skromne odkrycie spowodowało u mnie przyspieszone bicie serca, gdyż jestem mieszkańcem tych stron, a dokładniej podwarszawskiego Sulejówka. Zarwałem chyba dwie noce oglądając mapy z różnych perspektyw i porównując z nowszymi.

Zabawa była przednia i przy okazji… konstruktywna. Przyglądając się czterem mapom z różnych okresów, doszedłem do ciekawych wniosków, którymi z chęcią się podzielę. Na „warsztat” wziąłem następujące mapy:

1. Diameter Piaciu Mil z 1794
2. Wojskową mapę austro-węgierską z 1910 r. w skali 1:200000
3. Mapę z 1932 wydaną przez Wojskowy Instytut Geograficzny w skali 1:100000
4. Aktualną mapę okolic Warszawy dostępną na stronie Geoportal.gov.pl

Ryc. 1 Tak wyglądają obecnie wschodnie okolice Warszawy. Zwracam uwagę na zabudowę Sulejówka i miast satelitarnych Warszawy, a także na spory teren zajęty przez Poligon wojskowy (czerwona strzałka).

Po wykładzie…

Serdecznie dziękujemy wszystkim przybyłym na dzisiejszy wykład. Oczywiście szczególne podziękowania należą się Martinowi Gojdzie, który mimo napiętego harmonogramu, zgodził się u nas wystąpić. Dziękujemy!

Jednocześnie ubolewamy, że wykład był tylko jednorazowy a Instytut Archeologii UW niestety nie dba o to, aby zajęcia nt. archeologii lotniczej zajęły ważne miejsce w programie studiów. Obecnie pozostaje nam jedynie zazdrościć studentom UKSW.

Następny wykład już niebawem, gościem będzie Andrzej Gołembnik. Śledźcie nowości!

Zaproszenie na wykład prof. Martina Gojdy

autor : M. Gojda

W imieniu SKN “Wod.o.lot” serdecznie zapraszam wszystkich zainteresowanych na wyjątkowy wykład, który odbędzie się w Instytucie Archeologii UW.

26 kwietnia 2010 (poniedziałek) o godz. 10:00, sala 209

Wykład Martina Gojdy (Czechy) pt.

“Flights into the Past. The history and achievements of aerial archaeology in Bohemia.”

Abstrakt

“The lecture presents an overview of the development and current state of a long-term programme of aerial archaeological survey carried out since 1992 in the Institute of Archaeology, Czech Academy of Sciences. Discussed will be data collection, their processing and storage on one hand, and the application of other methods of field archaeology used to bring more information about sites and features identified from the air.”

Zachęcam wszystkich do czytania publikacji Martina Gojdy dostępnych za darmo w internecie:

• Military activities on Rome’s frontier: The evidence of aerial archaeology
• European landscapes
• Courses in aerial archaeology at universities in the Czech Republic: an overview
• Biskupin… i co dalej? Zdjęcia lotnicze w polskiej archeologii
• Features, Sites and Settlement Areas in the View of Air Survey (Bohemia, 1992-2003)
• więcej na stronie Martina Gojdy

Konferencja “Roma, Romae, Romae…”

W maju odbędzie się kolejna konferencja, tym razem o charakterze międzywydziałowym, o której warto wiedzieć. Kontakt z organizatorami TUTAJ.

Studenckie Koło Numizmatyków UW, Dyskusyjne Koło Naukowe Studentów Filologii Klasycznej UW, Koło Naukowe Archeologii Prowincji Rzymskich Hispania i Koło Naukowe Archeologii Wojny Okresu Rzymskiego mają zaszczyt poinformować i zaprosić na Międzywydziałową Konferencję Studenckich Kół Naukowych UW skupionych wokół starożytnego Rzymu, pod hasłem „Roma, Romae, Romae…”, która odbędzie się 12 maja 2010 r. w Instytucie Archeologii UW.

Celem naszego przedsięwzięcia jest przedstawienie możliwości oraz efektów współpracy naukowej dziedzin zajmujących się starożytnością oraz zainteresowanie studentów możliwościami badawczymi z nimi związanymi a także zachęcenie do dalszych samodzielnych badań. Chcielibyśmy także, żeby efekty naszej wymiany poglądów również materiał ekspozycyjny wystawy konferencyjnej, który wg naszych zamierzeń zostanie przeniesiony do jednej z sal wykładowych IAUW jako pomoc naukowa oraz wydawnictwo pokonferencyjne zainicjowały uzupełnienie programów nauczania wydziałów nauk historycznych o numizmatykę antyczną, zachęciły do poszerzania wiedzy teoretycznej i zainteresowań z jej zakresu.

Podczas konferencji chcielibyśmy pokazać, że numizmatyka czy filologia klasyczna nie są wyłącznie naukami pomocniczymi historii, ale mogą lub powinny być traktowane jako osobne nauki, a współpraca tych dziedzin może przynieść wiele korzyści naukowych. Każdy z nas zajmując się niewielkim tylko wycinkiem przeszłości może dostać podczas konferencji wiele cennych uwag i sugestii od osób zajmujących się inną, ale jednak pokrewną dziedziną. Badanie bowiem przeszłości, którą przecież tworzył człowiek, nie można ograniczać do tylko jednej sfery jego życia.

Machu Picchu w 3D

Machu Picchu to najlepiej zachowane miasto Inków. Położone na wysokości ponad 2000 m n.p.m. w masywie Kordylierów jest jedną z głównych atrakcji turystycznych Peru. Archeolodzy uważają, że zostało założone w XV wieku po Chrystusie. Czemu Machu Picchu zostało wybudowane w tak trudnym i niedostępnym miejscu jest nadal tajemnicą. Niektórzy uważają, że mogło być ośrodkiem religijnym. Co ciekawsze zostało wybudowane i opuszczone przed hiszpańską konkwistą.

Od niedawna w programie Google Earth można oglądać niesłychanie dokładny model 3D tego stanowiska archeologicznego (plik TUTAJ). Bardzo dobitnie uzmysławia nam na jak trudnym terenie miasto zostało wybudowane ponad pół tysiąca lat temu. Dodatkowo zachęcam do odwiedzenia strony “Virtual Tour of Machu Picchu“. Wirtualna wycieczka zawiera zdjęcia panoramiczne stanowiska komentowane przez lektora.

Polecam też stronę Rediscover Machu Picchu!

Od A do Z

W kwietniowym numerze popularno-naukowego czasopisma “21 wiek” pojawił się krótki artykuł o metodach archeologicznych. Pokrótce opisane są m.in. dendrochronologia, archeologia lotnicza, geofizyka czy badania radiowęglowe. Zachęcam do czytania.

Gołębie a rekonesans lotniczy

Gołębie pocztowe z mini aparatami – przyszłość polskiej archeologii lotniczej?

W 1903r. roku aptekarz bawarski Julius Neubronner opracował metodę wykorzystania gołębi pocztowych do zwiadu lotniczego. Wcześniej używał ptaków do wysyłania ważnych składników chemicznych potrzebnych do produkcji lekarstw. W ten sposób odkrył, że gołębie mogą z łatwością lecieć z obciążeniem sięgającym do 100g. Opracował więc mini aparat fotograficzny z samowyzwalaczem, który ważył 70g i był przyczepiany do klatki piersiowej ptaków. Z czasem o tym odkryciu dowiedziało się wojsko i w ten sposób powstał “Bawarski Korpus Gołębiowy”.

Dla tych, którzy chcieliby wprowadzić prospekcje lotniczą w archeologii na szerszą skalę : nie zniechęcajcie się kosztami takiego przedsięwzięcia! Gołębi w Polsce pod dostatkiem!

Julius Neubronner oswaja swojego ulubionego gołębia Siegfrieda z mini aparatem.

Zdjęcia wykonane z lotu ptaka, z aparatu przyczepionego do gołębia pocztowego. Niestety fotograf nie opanował wtedy jeszcze sztuki kadrowania, za co został zapewne surowo zdyscyplinowany (widoczne skrzydła).

PW